Holenderskie prawo jazdy

Kto, gdzie i w jaki sposób powinnien wymienić polski dokument na holenderski? Od momentu przystąpienia Polski do Unii Europejskiej obywatele polscy przebywający na terytorium Królestwa Niderlandów podlegają tym samym przywilejom i obowiązkom, co obywatele pozostałych krajów członkowskich Wspólnoty. Zasady dotyczące uczestnictwa w ruchu drogowym oraz zachowanie bezpieczeństwa obowiązują wszystkich bez względu na to, czy dana osoba przebywa w Holandii tymczasowo, czy na stałe. Także sprawcy przestępstw drogowych muszą liczyć się z poniesieniem kary przewidzianej prawem holenderskim. Do 2005 roku Polacy podróżujący po terytorium Unii Europejskiej byli zobowiązani do posiadania międzynarodowego prawa jazdy (tłumaczenie w wersji anglojęzycznej). Po przystąpieniu Polski do EU polskie prawo jazdy uprawnia do swobodnego podróżowania w obrębie Wspólnoty. Dotyczy to wszystkich osób, które przebywają poza granicami Polski tymczasowo: turystów, pracowników sezonowych, kierowców samochodów ciężarowych. Osoby te, ze względu na ich tymczasowy pobyt na terytorium Holandii, nie są zobowiązane do wymiany polskiego dokumentu na holenderski.

Według prawa holenderskiego osoba przebywająca na terytorium kraju nie dłużej niż 6 miesięcy może posługiwać się polskim prawem jazdy. Po upływie tego czasu zobowiązana jest do wymiany dokumentu. W praktyce okazuje się, iż precyzyjne określenie, kto podlega wymianie polskiego prawa jazdy na holenderskie, jest trudne do zdefiniowania. Polacy muszą zameldować się w Holandii, aby podjąć legalną pracę. Teoretycznie oznacza to więc, iż po upływie 6 miesięcy od daty meldunku zobowiązani są do wymiany polskiego prawa jazdy na holenderskie. Biorąc jednak pod uwagę fakt, iż zdecydowana większość obywateli polskich przebywa w Niderlandach w celach zarobkowych i nie zamierza zostawać tu na stałe, wymiana polskiego prawa jazdy na holenderskie jest nonsensem. Mimo że teoretycznie liczna grupa Polaków powinna wymienić polski dokument, w rzeczywistości tak się nie dzieje, a przyczyna tkwi w braku nacisku ze strony holenderskich władz, odpowiedzialnych za egzekwowanie tego obowiązku. Polacy, którzy decydują się na stały pobyt w Holandii, zobowiązani są do wymiany polskiego prawa jazdy na holenderskie. Osoby te podlegają procedurom prawa holenderskiego. Przy wymianie właściciel polskiego prawa jazdy nie musi zdawać egzaminów z zasad ruchu drogowego – ani teoretycznego, ani praktycznego. To, kiedy obywatel polski musi wymienić prawo jazdy, zależy od daty uzyskania dokumentu. Holenderskie prawo jazdy jest ważne 10 lat. Oznacza to, iż polskie prawo jazdy wydane w 1998 roku podlega wymianie w roku 2008. Natomiast prawo jazdy wydane przed rokiem 1998 straciło ważność na terytorium Holandii. Jego właściciel po upływie 6 miesięcy od daty meldunku zobowiązany jest do wymiany polskiego dokumentu na holenderski. Właściciel holenderskiego prawa jazdy tuż przed upływem jego ważności otrzymuje przypomnienie z Rijkdienst voor Wegverkeer (RDW) o konieczności przedłużenia ważności dokumentu. Jeśli termin ważności prawa jazdy nie upłynął, mowa jest o przedłużeniu ważności prawa jazdy (verlenging rijbewijs), w przypadku upływu ważności mówimy o wznowieniu (vernieuwen rijbewijs). Z reguły procedura ta jest czystą formalnością, chyba że zaszły dodatkowe okoliczności mające wpływ na możliwość posiadania prawa jazdy (przestępstwo drogowe, kalectwo, choroby psychiczne). Specjalne zasady dotyczą też osób po 60. roku życia i są związane z obowiązkiem kontroli medycznych.

Zameldowanie i pobyt w Holandii

Dowiedz się gdzie powinnieneś się zgłosić w przypadku: zameldowania, przeprowadzki czy narodzin dziecka.

Tylko w pierwszym kwartale roku 2008 do Holandii przyjechało 3500 Polaków. Z tego też względu dla tych wszystkich, którzy rozpoczynają swoją przygodę w kraju tulipanów, przyda się kilka praktycznych rad, które pomogą w załatwieniu spraw w holenderskich urzędach. Każdy obcokrajowiec, który zamierza pozostać w Holandii dłużej niż 4 miesiące, musi zameldować się w urzędzie gminy (gemeente), w miejscu pobytu. Jeśli jest to pierwszy pobyt w Holandii, w ciągu pięciu dni od przyjazdu należy zgłosić chęć czasowego pobytu pod wskazanym adresem. W tym celu trzeba się osobiście stawić w gemeente. W przypadku rodzin obecni muszą być wszyscy jej członkowie.

Pierwsze zameldowanie w Holandii

Podczas pierwszego meldowania się w Niderlandach wymagany jest szereg dokumentów z Polski, takich jak: akt urodzenia (geboorteakt), akt ślubu (huwelijksakte), a także kontrakt wynajmu mieszkania bądź zaświadczenie o kupnie nieruchomości. W wielu przypadkach wymagane są także dodatkowe dokumenty, na przykład zgoda właściciela lokalu, w sytuacji gdy dochodzi do zameldowania pod jego adresem. W sytuacji pierwszego zameldowania na terenie Holandii oraz ponownego zameldowania (na przykład po wcześniejszym zameldowaniu i wymeldowaniu przed 1 października 1994 roku) zainteresowany dostaje bezpłatny odpis z gminnej bazy danych (afschrift van de Gemeentelijke Basisadministratie Persoonsgegevens) – ważny dokument, który potrzebny jest na przykład przy otwarciu konta w banku czy rozpoczęciu własnej działalności. Należy pamiętać, że w większości sytuacji dokument ten jest ważny tylko trzy miesiące, a po ich upływie trzeba wystąpić o ponowne wydanie odpisu (za opłatą 11 euro).

Zmiana adresu zamieszkania

W razie przeprowadzki należy zgłosić fakt zmiany adresu w gemeente w ciągu 5 dni. Zgłoszenia o zmianie zamieszkania w obrębie tej samej gminy można dokonać osobiście, pisemnie bądź elektronicznie. Jeśli przeprowadzka następuje do innej gminy, należy w ciągu 5 dni udać się do siedziby gemeente (dział Burgerzaken) w nowym miejscu zamieszkania z dokumentami, które są wymagane przy pierwszym zameldowaniu. Wymeldowanie z poprzedniej gminy zostaje zgłoszone przez gminę w nowym miejscu zamieszkania.

Narodziny dziecka, nadanie numeru BSN

W ciągu trzech dni od narodzin dziecka ojciec, matka lub inna osoba obecna przy narodzinach dziecka powinna dokonać zgłoszenia narodzin (geboortangifte) w gminie odpowiadającej miejscu zamieszkania. Sobota, niedziela i wszystkie oficjalne dni wolne od pracy, liczą się jako jeden dzień. Zgłoszenia dokonuje się u urzędnika urzędu stanu cywilnego (ambtenaar van de burgerlijke stand), który sporządza oficjalny akt urodzenia, pozostający w gminnej bazie administracyjnej (holenderski lub międzynarodowy odpis aktu urodzenia dostępny jest w gemeente za opłatą 11 euro). Dokumenty, jakie należy mieć przy sobie, to: paszporty matki i ojca dziecka i – o ile go posiadamy – akt małżeństwa. Z chwilą rejestracji nowo narodzonego dziecka zostaje ono jednocześnie zameldowane w danej gminie i otrzymuje swój numer BSN. Polacy, którzy przyjechali do Holandii przed 26 listopada 2007 roku, musieli w Urzędzie Podatkowym (Belastingdienst) występować o przyznanie tzw. sofi-nummer (odpowiednika polskiego NIP-u), niezbędnego do podjęcia pracy, zameldowania czy otwarcia konta w banku. Według nowego prawa każda osoba meldująca się w gemeente otrzymuje automatycznie numer BSN (Burgerservicenummer), który jest odpowiednikiem sofi-nummer. Osoby, które posiadają już sofi-nummer, nie muszą się zgłaszać ponownie w gemeente, ponieważ sofi-nummer został automatycznie zamieniony na BSN .

Zasiłek ze względu na niezdolność do pracy

W razie choroby możesz wystąpić o przyznanie Ci zasiłku chorobowego!

Każda posiadająca pracę osoba, jest zobowiązana placić w formie comiesięcznych składek do Urzędu Podatkowego. Przedstawiam dwie formy ubezpieczeń: na wypadek niezdolności do pracy (Wet op de Arbeidsongeschiktheidsverzekering-WAO) oraz na wypadek niezdolności do pracy i powrotu do pracy (Wet Werk en Inkomen naar Arbeidsvermogen-WIA). Także osoby prowadzące własną działalność mogą dobrowolnie ubezpieczyć się na wypadek niezdolności do pracy, a w razie zaistnienia takiej konieczności, otrzymają zasiłek odpowiadający wysokości odprowadzonych składek. Wszystkie osoby, które regularnie opłacały składki na ubezpieczenia WAO i WIA, w razie niezdolności do pracy, którą orzeka Agencja Opieki Społecznej (Uitvoeringsinstituut Werknemers Verzekeringen-UWV), mają prawo ubiegać się o zasiłek. W zależności od osobistej sytuacji zasiłek dla osób przewlekle chorych badź niepełnosprawnych, które są niezdolne do pracy, czy to czasowo czy na stałe, obowiazuja odrebne normy prawne. Jesli osoba zapadla na przewlekla chorobe lub stala sie niepelnosprawna po 1 stycznia 2004 roku przysluguje jej prawo do WIA-uitkering. Wedlug prawa osoba chora ma prawo otrzymywania wynagrodzenia takze w trakcie choroby przez okres 2 lat (104 tygodnie), ktore zobowiazany jest placic pracodawca. W tym czasie razem z pracodawca, CWI i UWV, pracownik stara sie w efektowny sposob powrocic do pracy. Jesli sie to nieudaje, po okolo polptorej roku otrzymywania zasilku chorobowego, UWV wystepuje o przyznanie danej osobie WIA-uitkering. W ten sposob chory czy niepelnosprawny nie pozostannie bez srodkow do zycia a zasilek chorobowy zostanie zamieniony na inna forme zasilku, odpowiedniego do sytuacji danej osoby. Chory moze takze osobiscie wystapic o przyznanie mu zasilku, jesli spelnia nastepujace warunki: jest pracownikiem, zostal chory po 1 stycznia 2004 roku i po okresie 2 lat otrzymywania zasilku chorobowego nie moze tyle pracowac, aby otrzymac 65% pensji, jaka zarabial przed pojsciem na zasilek chorobowy, zrobil wszystko (we wspolpracy z pracodawca, CWI i UWV), aby powrocic do wykonywania zawodu. W zaleznosci od indywidualnej sytuacji pracownika wyrozniamy dwa rodzaje zasilku na wypadek niezdolnosci do pracy i powrotu do pracy (WIA):

1. IVA-uitkering (Inkomensvoorziening Volledig Arbeidsogeschikten), przysluguje osobie, ktora wedlug UWV doktora oraz radcy zawodowego nie moze pracowac i ze wszystkich istniejacych przeslanek wynika, ze dana osoba nie ma szans na wyleczenie. Wysokosc tego zasilku wynosi 75% pensji, ktora dana osoba zarabiala przed choroba. W przypadku osob, ktore ze wzgledu na chorobe potrzebuja stalej opieki, istnieje mozliwosc otrzymania wyzszej kwoty zasilku, ktorej wartosc moze wynosic 100%, badz 85% ostatnio otrzymywanej pensji. 2. WGA-uitkering (Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten), jest dla osob, ktore sa w czesci niezdolne do pracy i wedlug lekarzy i radcy zawodowego, rokoja nadzieje na powrot do pracy. W tym przypadku osoba moze zazwyczaj pracowac w niepelnym wymiarze godzin a przyslugujacy jej zasilek jest dopelnieniem do pensji. Jesli natomiast pensja oraz zasilek sa nizsze niz obowiazujace minimum wynagrodzenie, osoba ta moze starac sie o zapomoge. Przy okreslaniu wysokosci WGA-uitkering brana jest pod uwage osobista sytuacja kazdej osoby, z tego wzgledu trudno jest jednoznacznie okreslic wymagane warunki a kazdy zainteresowany powinnien wiecej informacji uzyskac bezposrednio w siedzibie UWV, badz na stronie internetowej www.uwv.nl 1 stycznia 2004 roku WIA-uitkering zastapil obowiazujacy do tamtej pory WAO-uitkering. Jednak wszystkie osoby, ktore otrzymywaly przed 2004 rokiem ten zasilek, podlegajm nadal tym samym zasadom i w przypadku ponownego zachorowania moga wystapic o WAO, po 4 tygodniach niezdolnsci do pracy. Komisja skladajaca sie z lekarza UWV i radcy zawodowego stwierdzi stopien niezdolnosci do pracy oraz okresli dalszy proces postepowania. Jesli osobie zostanie przyznany zasilek, bedzie on stanowil maksimum 75% dziennego wynagrodzenia za dzien w ostatnio wykonywanej pracy. Nalezy zaznaczyc, iz poza otrzymywaniem zasilku ze wzgledu na niezdolnosc do pracy, kazdej osobie przysluguje prawo do wykonywania pracy, w zaleznosci od jej psychicznych i fizycznych mozliwosci. W takim wypadku wartosc zasilku zostaje dopasowana do zaistnialej sytuacji finansowwej danej osoby. Kazdy takze ma prawo do ubiegania sie o zapomoge, jesli jego dochody nie przekraczaja tak zwanego minimum socjalnego. Wazne jest takze, aby wszelkie zmiany w stanie zdrowia, sytuacji rodzinnej czy zawodowej, meldowac odpowiednim instytucjom, ktore w miare mozliwosci dopasuja wysokosc zasilku do zaistnialych potrzeb.