Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Porady. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Porady. Pokaż wszystkie posty

5 kwietnia 2009

Masz prawo do minimum wynagrodzenia

Egzekwuj swoje prawa!

Coraz więcej Polaków przyjeżdża do Holandii w celach zarobkowych. Bardzo często osoby te padają ofiarami nieuczciwych pośredników pracy, którzy poprzez niezarejestrowane agencje pracy (malafide uitzendbureaus) werbują do pracy, nie gwarantując swoim pracownikom minimalnego wynagrodzenia, bezpiecznych warunków pracy, ubezpieczenia czy kontraktu. W 2006 roku w Holandii działało 6 tysięcy malafide agencji, poprzez które pracowało 80 tysięcy ludzi. Nic wiec dziwnego ze Holenderska Inspekcja pracy prowadzi od zeszłego roku wzmożone kontrole w zakładach pracy, w których większość pracowników stanowią emigracji z nowych krajów Unii Europejskiej. W rezultacie tych kontroli w 2007 roku do skarbu państwa wpłynęło 49 miljonionow euro z kar za nie wypłacanie pensji według obowiązującego minimum wynagrodzenia. Praca dla kazdego

Od 1 maja 2007 roku Polacy nie potrzebują zezwolenia na podjecie pracy w Królestwie Niderlandów. We wszystkich sektorach rynku holenderskiego Polacy mogą podejmować prace, jeśli tylko pracodawca chce ich zatrudnić. O szansach na znalezienie odpowiedniego zajęcia decydują przede wszystkim: znajomość języków obcych ( holenderski, angielski lub niemiecki), wykształcenie i zapotrzebowanie w danej branży. Znalezienie pracy nie dla wszystkich jest łatwe, a wiele osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej, decyduje się na podjecie pracy, godząc sie na wynagrodzenie nieadekwatne do wykonywanej pracy. Bardzo często obywatele polscy spotykają się z nieuczciwymi pracodawcami, którzy wykorzystując nieznajomość prawa holenderskiego a także języka, wypłacają wynagrodzenie nie zgodne z prawem.

Stawka minimalnej pensji zmienia się dwa razy w roku

Warunki wynagrodzenia muszą być zgodne z holenderskim CAO (Układ Zbiorowy Pracy), który publikowany jest dwa razy w roku: 1 stycznia i 1 lipca. W chwili obecnej obowiązuje CAO ze stycznia bieżącego roku. Wiele cennych informacji a także kwoty obowiązującego wynagrodzenia mozna, można znaleźć na stronie Ministerstwa Spraw Socjalnych i Pracy (Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid: http://www.szw.nl/ , a także pod bezpłatnym numerem telefonu 0800-9051). W przypadku osób pracujących w niepełnym wymiarze godzin, minimalne wynagrodzenie zostaje odpowiednio dopasowane do ilości przepracowanych godzin. Na przykład osoba pracująca 3 dni, powinna otrzymać 3/4 wynagrodzenia przysługującego za prace na pełnym etacie (pełny etat to 36, 38 lub 40 godzin tygodniowo w zależności od obowiązującego CAO w danym sektorze).

Jakie dodatki Ci się nalezą?

Każdy pracownik ma także prawo do urlopu wakacyjnego, który zostaje zapłacony przez pracodawcę. Ilość dni wakacyjnych w roku zależny od ilości dni jakie dana osoba pracuje w ciągu tygodniu razy cztery. A więc osobie pracującej 5 dni w tygodniu (8 godzin dziennie) należny się 20 dni wakacyjnych, płatnych przez pracodawce. W przypadku okresu pracy krótszego niż rok, dni wakacyjne zostaną wyliczone na podstawie ilości przepracowanych dni. Poza tym każdemu pracownikowi należny się także minimalny dodatek wakacyjny (vakantiebijslag), który stanowi 8 procent pensji brutto i jest wypłacany jeden raz w roku, zazwyczaj jest to w końcu maja bądź na początku czerwca (zależny to od obowiązującego w danym sektorze CAO). Pracownikom sezonowym, bez względu na długość trwania kontraktu także należą się dni wakacyjne, za które pracodawca powinien zapłacić po okresie wygaśnięcia kontraktu, bądź na koniec każdego przepracowanego miesiąca.

Gdzie egzekwowac swoje prawa?

Każdy kto po zapoznaniu się z obowiązującym prawem stwierdzi, ze otrzymuje nieuczciwe wynagrodzenie, powinien porozmawiać o tym ze swoim pracodawcą a jeśli to nie poskutkuje powinien udać się do Inspekcji Pracy (Arbeidsinspectie), bądź do adwokata. Pracodawca, który wypłaca swoim pracownikom wynagrodzenie poniżej prawem przyjętej stawki otrzyma kare, która może sięgać nawet 6700 euro. Nawet jeśli pracownik dopiero po jakimś czasie zorientuje się, ze jego wynagrodzenie było poniżej przyjętej średniej, ma prawo do rządania wypłacenia zaległego wynagrodzenia, według CAO, obowiązującego w trakcie trwania kontraktu. O zwrot zaległej pensji można się ubiegać w przeciągu 5 lat od wygaśnięcia kontraktu, natomiast o niewypłacony dodatek wakacyjny w przeciągu 2 lat od wygaśnięcia kontraktu.

26 marca 2009

Warto wiedzieć...

... Jak oszczędzać w Holandii

Bez względu na to czy jesteś w Holandii kilka czy kilkanaście miesięcy warto poznać ten kraj. Z podróżowaniem czy zwiedzaniem muzeów i galerii wiążą się pokaźne wydatki, choć mając w kieszeni kilka pożytecznych kart można zaoszczędzić a przy tym interesująco spędzić czas. Warto przy tym wziąć przykład z Holendrów. Holendrzy kochają oszczędzać, a z miłości tej zrodziły się pomysły na oszczędne spędzanie czasu. Holendrzy nie lubią wydawać, wiec wymyślili kary, dzięki którym nie wydaja wcale a jeśli już to niewiele. Holendrzy wpadli na pomysł, by z kart tych mógł korzystać każdy, problem tkwi w tym, ze wiele osób o nich nie wie. Dla wszystkich tych, którzy chcą wiedzieć, mam kilka dobrych rad.

Znizka na pociągi

Po pierwsze polecam zakup karty, dzięki której otrzymasz zniżkę na przejazdy koleją -voordeelurenabonnament. Karta ta uprawnia do 40% zniżki na krajowe przejazdy koleją i jest ważna przez cały rok. Karta jest ważna po tak zwanych ochtendspitsuren, czyli porannych godzinach w czasie których najwięcej osób korzysta z przejazdów pociągiem. Od 9-tej każdego dnia, a w weekend przez cala dobę, możesz podróżować po całej Holandii z 40 procentową zniżką (korting przysługuje także maksimum 3 osobom, które podróżują w twoim towarzystwie). W letnich miesiącach lipcu i sierpniu, karta jest także ważna całą dobę. Zakup voordeelurenabonnament ( cena regularna 55 euro) zwraca się bardzo szybko, a ty i twoja rodzina oraz przyjaciele możecie przez cały rok korzystać z tańszych przejazdów koleją. Kate można zakupić na każdej stacji kolejowej, bądź zamówić przez internet www.ns.nl Przy zakupie voordeelurenabonnament dostaniesz od razu tymczasowy dowód z którym możesz podróżować ze zniżką a w przeciągu 2 miesiący otrzymasz kartę poczta.

Tańsze przejazdy autobusem

Podróżując autobusem, tramwajem czy metrem nie zapomnij kupić strippenkaart, tańszej alternatywy biletu (6,80-dorośli, 4,50-dzieci i 65+).

Karta muzealna

Skoro masz już kartę i możesz taniej podróżować, warto wybrać się w podróż po Holandii. Zwiedzając miasta i miasteczka nie zapomnij zajrzeć do muzeów. Bilety do muzeów są dość drogie. Możesz jednak zakupić kartę muzealną-museumkaart, która pozwala na bezpłatne zwiedzanie ponad 400 muzeów w całej Holandii przez cały rok. Wraz z karta otrzymasz informator, które muzea możesz zwiedzić za darmo. Kartę można zamówić przez internet www.museumkaart.nl , bądź zakupić przy wejściu do wielu popularnych muzeów (warto przed pójściem do wybranego muzeum sprawdzić czy prowadzi sprzedaż kart). Cena karty muzealnej to 35 euro dla osób starszych niż 25 lat oraz 17,50 dla osób poniżej 25 roku życia. Przy zakupie pierwszej karty dochodzą też dodatkowe koszty administracyjne (4,95). Jeśli zechcesz, karta zostanie przedłużona na kolejny rok, po uiszczeniu przez ciebie opłaty. W przypadku wystaw czasowych, z museumkaart otrzymasz atrakcyjny korting.

Karta biblioteczna

Na uwagę zasługuje także karta biblioteczna- bibliotheekkaart . Stajać się członkiem jednej z publicznych bibliotek (openbare bibliotheek) w kraju, masz prawo korzystania z usług bibliotecznych w całej Holandii. Poza wypożyczaniem książek, możesz także pożyczać DVD,CD, prasę, korzystać z internetu, a także brać udział w wielu wydarzeniach kulturalnych organizowanych przez biblioteki w całym kraju. Roczny abonament kosztuje 24 euro dla osoby w wieku 23-64 lat oraz 14,50 euro dla osób miedzy 19 a 22 rokiem życia oraz dla osób po 65 roku życia. Członkostwo dzieci (do 19) jest bezpłatne.

Stadspas

Jeszcze jedna dobra rada dotycząca oszczędzania. W niektórych urzędach miast i wsi istnieje możliwość otrzymania stadspas, który uprawnia do zniżek lub bezpłatnego uczestnictwa w wielu imprezach sportowych, kulturalnych czy rekreacyjnych w miejscu zamieszkania. Jednak każdy musi osobiście sprawdzić czy w jego urzędzie miasta można dostać stadspas i czy tej konkretnej osobie przysługuje. Stadspas uprawnia do zniżek w takich miejscach jak : teatr, kino, ogród zoologiczny, cyrk, sauna, siłownia itp. W czasie wakacji szkolnych, posiadacz stadspas otrzymuje dodatkowe bony dla dzieci.

5 lutego 2009

Zasiłek na dziecko

Kto i gdzie moze ubiegać sie o przyznanie mu zasilku na dziecko?

Zasilek na dziecko (Algemene Kinderbijslagwet-AKW) jest jednym z rodzai ubezpieczen spolecznych (volksverzekeringen). Nalezy podkreslic, ze kazda osoba mieszkajaca w Holandii jest ubezpieczona na wypadek korzystania z ubezpieczen spolecznych, ktorych wysokosc nie zalezy od dochodow danej osoby, ale obowiazujacego minimum socjalnego. Instytucja odpowiadajaca za ubezpieczenia spoleczne jest Sociale Verzekeringsbank (SVB), ktory odpowiada polskiemu Zakladowi Ubezpieczen Spolecznych (ZUS). Zasilek na dziecko jest forma dofinansowania ze strony panstwa kosztow zwiazanych z utrzymaniem dziecka. Kazda osoba mieszkajaca i/lub pracujaca w Holandii, moze ubiegac sie o przyznanie zasilku i po spelnieniu okreslonych warunkow, SVB zdecyduje czy zasilek zostanie przyznany.

Wymagane dokumenty

Osoba chcaca wystapic o przyznanie jej zasilku na niepelnoletnie dziecko musi byc zameldowana w Urzedzie Gminy i posiadac BSN. Obowiazek ten dotyczy takze niepelnoletniego dziecka. W celu powiadomienia SVB o checi otrzymywania zasilku na dziecko nalezy wypelnic formularz (dostepny droga pocztowa, elektroniczna a takze w siedzibach SVB), ktory SVB rozpatruje w przeciagu miesiaca. Osoby osiedlajace sie na terenie Holandii z innego kraju proszone sa zazwyczaj o osobiste zgloszenie sie do najblizszej siedziby SVB, poniewaz procedura zwiazana z przyznaniem zasilku na dziecko moze przebiegac nieco inaczej. W przypadku dzieci nowonarodzonych Urzd Gminy, po wpisaniu dziecka do bazy mieszkancow powiadamia SVB o tym fakcie, a Zaklad Ubezpieczen wysyla list do rodzicow dziecka w celu rozpoczecia procedur zwiazanych z przyznaniem zasilku.

Zasady przyznawania i kwota zasilku

Jesli zasilek zostaje przyznany jego kwota zostaje jeden raz na trzy miesiace przelana na wskazane konto. W zaleznosci od wieku dziecka od 1 lipca 2008 roku obowizuja nastepujace kwoty zasilku : 0-5lat- €193,73; 6-11lat -€235,24; 12-17lat- €276,75. W przypadku rodzin, w ktorych dzieci nie mieszkaja z rodzicami w domu z roznych przyczyn (edukacja w innym miescie czy kraju, lepsze szanse rozwoju) rodzice i tak maja prawo do otrzymywania zasilku. W takiej sytuacji kwota zasilku moze byc wyzsza niz przewidziana norma, jesli rodzice udowodnia, iz utrzymanie ich dziecka niemieszkajacego w domu, kosztuje wiecej niz przewidziana prawem kwota zasilku. Na podstawie dostarczonych do SVB dokumentow, Zaklad Ubezpieczen roztrzygnie jaka kwote zasilku na dziecko rodzina moze otrzymac. Nalezy pamietac, aby wszelkie zmiany dotyczace sytuacji finansowej rodziny niezwlocznie zglaszac do siedziby SVB. W przypadku przeprowadzki, zmiany konta bankowego, rozwodu czy innych istotnych zmian, mogacych miec wpyw na wyplacanie i wysokosc zasilku, nalezy powiadomic SVB w przecagu 4 tygodni.

Zapomoga na dziecko

Poza zasilkiem na dziecko rodzice moga sie takze strac o zapomoge na dziecko (kindertoeslag), ktora jest dofinansowaniem ze strony panstwa rodzin posiadajacych dzieci ponizej 18 roku zycia, ktore znajduja sie w trudnej sytuacji finansowej. Zapomoga zostaje wyplacana comiesiecznie przez Urzad Podatkowy (Belastingdienst). O wysokosci zapomogi na dziecko decyduja dochody rodziny, ktore nie moga przekraczac 46.700 euro rocznie od obojga rodzicow. Rodzina ktora otrzymuje zasilek na dziecko moze wystapic takze o przyznanie zapomogi, poniewaz te dwie formy dofinansowania rodzin nie wykluczaja sie, jesli tylko rodzina nie przekracza okreslonych dochodow. Popularny w Holandii zwyczaj dorabiania dzieci szkolnych poprzez wykonywanie lekkich prac, takich jak roznoszenie ulotek, folderow reklamowych czy gazet, moze prowadzic do utraty otrzymywania zasilku na dziecko, jesli jego dochody przykraczaja przewidziana przez SVB kwote.

Kto płaci za podręczniki szkolne?

Zaklad Ubezpieczen Spolecznych jest takze odpowiedzialny za zwrot kosztow podrecznikow szkolnych, ktore w roku szkolnym 2008-2009 musza zaplacic rodzice z wlasnej kieszeni, a w grudniu tego roku otrzymaja oni zwrot w kwocie 316 euro (srednia cena pakietu ksiazek szkolnych) na ten sam rachunek, na ktory wplacany jest zasilek na dziecko. Poczawszy od roku 2009-2010 to szkoly beda odpowiedzialne za zaopatrzenie swoich uczniow w podreczniki (SVB przekarze pieniadze bezposrednio placowka oswiatowym). Zwrot kosztow podrecznikow dotyczy tylko dzieci, ktore uczeszczaja do szkol, ktorych poziom nauczania porownywalny jest do polskiego gimnazjum i liceum (vmbo, mavo, havo, vwo). W przypadku uczniow ponizej 18 roku zycia rodzice otrzymaja zwrot pieniedzy na wskazane konto, natomiast uczniowie powyzej 18 otrzymaja zwrot osobiscie. Wszystkie niezbedne informacje zwiazane z zasadami przyznawania zasilku, zapomogi oraz zwrotu kotow za podreczniki szkolne, mozna odnalezc na stronie internetowej Zakladu Ubezpieczen Spolecznych: http://www.svb.nl/

4 lutego 2009

Konto w banku

Konto w banku? Tylko jak je otworzyć?

Zamieszczam kolejny artykuł, który ukazał się w ubiegłym roku na łamach Po Polsku. Sprawa jest o tyle aktualna, że w kwestii otwarcia rachunku w banku, praktycznie niewiele się zmieniło. Jak to się dzieje, że Polacy-pełnoprawni obywatele Unii Europejsliej mają tak wiele problemów, zwiazanych z otwarciem konta bankowego? Zachęcam do lektury tekstu i wyciągnięcia wniosków.

Bankowa ruletka

Postanowiłam sprawdzić jakie warunki należy spełnić, aby móc otworzyć konto w banku. Udalam sie do najpopularniejszej i zarazem najtanszej organizacji swiadczacej uslugi bankowe: Postbanku. Na Waterlooplein w centrum Amsterdamu znajduje sie siedziba Postbanku, ktora kazdego dnia odwiedzana jest przez setki obcokrajowcow. Przed podejsciem do punktu informacyjnego, zapoznalam sie z ulotka informacyjna, jak otworzyc Girorekening, z ktorej jasno wynika, iz, obcokrajowiec, chcacy otworzyc konto w Postbanku musi udac sie do siedziby instytucji w ktorej znajduje sie punkt informacyjny (Adviesbalie) z paszportem i burgerservisnummer (sofinummer). W Postbanku zainteresowana osoba bedzie musiala wypelnic standardowy formularz, w ktorym zadeklaruje, ktory z trzech dostepnych pakietow najbardziej jej odpowiada. 1. Za pakiet podstawowy (BasisPakket) roczna oplata wynosi 12,50 euro, nie trzeba spelniac zadnych dodatkowych warunkow, aby go otworzyc. 2. Oplata za pakiet platny (BetaalPakket) to 30,95 euro. Aby moc go otworzyc nalezy miec ukonczone 18 lat i posiadac staly miesieczny dochod w wysokosci 650 euro miesiecznie, ktory bedzie przelewany na rachunek. Jesli osoba w przeciagu 3 miesiecy od zalozenia konta, uzyskiwala dochody nizsze niz 650 euro miesiecznie, jednorazowo Postbank pobierze oplate za otwarcie konta w wysokosci 20 euro. 3. Trzeci wariant to otwarcie konta royal (RoyalPakket), za prowadzenie ktorego bank pobiera 54,95 euro na rok. Aby mozna otworzyc ten rodzaj konta nalezy otrzymywac dochody niemniejsze niz 825 euro miesiecznie. W razie ich braku, zostanie pobrana oplata 20 euro za otwarcie konta. Do pakietu 2. i 3. mozna takze wystapic o karte kredytowa, za ktora sie nie placi. Przy pakiecie podstawowym za karte placi sie 20 euro na rok. Wypelniajac formularz o wydanie kary wymagane sa juz bardziej szczegolowe informacje od zaiteresowanego, dotyczace: dochodow, stanu cywilnego, splacania kredytow czy alimentow. To czy karta zostanie przyznana, zalezy od tego na ile jestesmy dla banku wiarygodni.

Zameldowanie jest niezbedne

Z tymi informacjami podeszlam do pracownika Postbanku w Adviesbalie i uslyszalam, ze musze miec wyciag z urzedu miasta o zameldowaniu, nie starszy niz trzy miesiace. "Pan w okienku" grzecznie poinformowal, ze w tym samym budynku znajduje sie urzad miasta Amsterdam Centrum, gdzie za 11 euro otzrymam wyciag z rejestru mieszkancow. Bez niego nie moge otworzyc rachunku. Na nic zdaly sie moje protesty, bo pracownik Postbanku mial jeden silny argument, a mianowicie, ze w moim polskim paszporcie nie ma holenderskiego adresu zamieszkania, wiec musze miec dodatkowy dokument stwierdzajacy, ze rzeczywiscie jestem tu zameldowana. Poniewaz, osoba nieposiadajaca holenderskiego obywatelstwa i nie mieszkajaca w Holandii nie moze otworzyc rachunku.

Dalsze poszukiwania

Po wizycie w Postbanku udalam sie do Fortisu, gdzie zostalam poinformowana, ze bez meldunku, nie moge zalozyc konta. Kolejny byl Rabobank, gdzie poproszono o paszport, sofi-numer i umowe o prace. Wymagany jest tylko adres korespondencyjny, wiec kazdy konto moze otworzyc. W drodze powrotnej wstapilam jeszcze do jednej siedziby Fortisa, gdzie pracownica banku poinformpwala, ze z paszportem i sofi-numerm moge otworzyc rachunek.

Doświadczenia rodaków

Swoje doswiadczenia z Postbanku, Fortisa i Rabobanku porownalam z doswiadczeniami innych Polakow, zamieszkalych w Holandii, na najpopularniejszych forach polonijnych. I jak sie okazalo nie ma reguly, jakie dokumenty sa niezbedne do otwarcia konta w banku. Wszystko zalezy od pracownika instytucji, do ktorej sie udajemy. Z odrobina szczescia uda sie otworzyc konto. Kazda prowincja czy placowka banku rzadzi sie swoimi prawami, a nawet i to nie jest do konca prawda, bo w rzeczywistosci kazdy pracownik banku ma swoje reguly i on sam decyduje komu konto otworzy a komu nie. Banki podchodza ostroznie do otwierania kont Polakom, ze wzgledu na zle doswiadczenia z osobami przebywajacymi tylko czasowo, ktore "porzucaly" rachunki, a koszty administracyjne takiego postepowania spadaly na bank. Nie bez znaczenia jest takze fakt, ze Polacy w zdecydowanej wiekszosci, nie zarabiaja na tyle dobrze, aby banki zabiegaly o ich wzgledy. Sprawa natomiast odrebna jest ta, kiedy Polakowi, posiadajacemu paszport, sofi-numer i wyciag z rejestru mieszkancow, zostanie odmowione prawo otwarcia konta, bez podania powodow. W takiej sytuacji nalezy dochodzic swoich praw a cale zaiscie zglosic w punkcie dyskryminacji.

2 lutego 2009

Rejestracja samochodu w NL

Wymiana polskich tablic rejestracyjnych na holenderskie

Wszyscy wlasciciele samochodow w Holandii musza placic podatek od prowadzenia pojazdow zmotoryzowanych BPM (belasting van personenauto's en motorrijwielen). Od momentu zameldowania w Urzedzie Gminy twoje auto podlega obowiazkowi opodatkowania. Oznacza to automatycznie, ze czeka cie szereg procedur, ktore prowadza do przerejestrowania pojazdu i do zmiany polskich numerow rejestracyjnych na holenderskie. Na czas zalatwiania wszystkich formalnosci mozesz wystapic do Urzedu Celnego o wydanie zwolnienie od BPM (vrijstelling van BPM). Jesli tego nie zrobisz, wedlug holenderskiego prawa, nie mozesz porwadzic samochodu po holenderskich drogach. Zwolnienie to jest wazna przez 2 tygodnie od momentu zameldowania w Holandii i mozna je otrzymac tylko raz w roku na ten sam pojazd. Zezwolenie uzyskuje sie poprzez wypelnienie formularza, znajdujacego sie na stronie www.belastingdienst.nl/variabel/bpm-vrijstelling. Zgloszenia moga dokonac inne osoby niz wlascieciel pojazdu, na przyklad rodzina czy pracodawca. Jesli po okresie 2 tygodni pozostajesz w Holandii i nie przejestrowales jeszcze samochodu, prawnie nie mozesz nim jezdzic po holenderskich drogach. Jesli nie stosujesz sie do tego prawa, a w czasie kontroli przez policje badz straz graniczna ta nieprawidlowosc zostanie wykryta, wczesniejsze zwolnienie z podatku tracji moc, a ty musisz zaplacic podatek od momentu zameldowania w Holandii, lacznie z mandatem (naheffingsaanslag). W niektorych sytuacjach, jak czytamy na stronie Urzedu Celnego (www.douane.nl) dostaniesz tylko nagane. Lagodne potraktowanie ma miejsce, jesli zatrzymanie odbywa sie po raz pierwszy. W takiej sytuacji kierowca, zamiast mandatu, otrzyma informator dotyczacy zasad prowadzenia pojazdow z zagranicznymi numerami rejestracyjnymi w Holandii. Jesli sytuacja sie powtorzy, kierowca pojazdu otrzyma nie tylko mandat, ale takze grzywne i bedzie musial zaplacic podatek od momentu zameldowania w Holandii. Jesli jestes zameldowany w Holandii musisz przejestrowac samochod i wymienic polskie numery rejestracyjne na holenderskie.

Procedura ta sklada sie z trzech etapow:

1. Zgloszenie w Urzedzie Celnym.

Przed zgloszeniem sie do Urzedu Celnego, w celu rozpoczecia procedury przejestrowania samochodu, nalezy dobrze zapoznac sie z obowiazujacym prawem, aby uniknac przykrych niespodzianek. Koszty przejestrowania pojazdu zaleza bowiem od tego, jak dlugo posiadasz dane auto. Prawo przewiduje dwie mozliwosci:

1. Jestes wlascicielem samochodu dluzej niz 185 dni przed zameldowaniem w Holandii. W tej sytuacji w Urzedzie Celnym (Douane) zglaszasz import tzw. mienia przesiedlenczego wewnatrz Unii Europejskiej (invoerrecht) i wystepujesz o zwolnienie z podatku BPM;

2. Jestes wlascicielem pojazdu krocej niz 185 dni przed zameldowaniem w Holandii lub kupiles auto za granica ( Polska lub inny kraj EU) w trakcie pobytu w Holandii (pobyt w Holandii oznacza okres zameldowania) i chcesz nim jezdzic po Niderlandach. W tej sytuacji pojazd nie spelnia warunkow mienia przesiedlenczego i musisz zaplacic od niego podatek BTW (omzetbelasting), ktory jest rodzajem cla. Jego wysokosc zalezy od wieku, marki oraz rodzaju napedu samochodu. Kwota podatku do zaplacenia to 19% od wartosci sprowadzanego pojazdu. Oznacza to, ze osoba sprowadzajaca do Holandii samochod, ktory kwalifikuje sie jako mienie przesiedlencze (sytuacja 1.) nie placi nic w Urzedzie Celnym, natomiast osoba, ktorej samochod nie spelnia warunkow mienia przesiedlenczego, zaplaci podatek w setkach euro (sytuacja 2.).

2. Kontrola techniczna i rejestracja samochodu przez RDW.

Po zgloszenien samochodu w Urzedzie Celnym i zaplaceniu BTW, badz uzyskaniu zwolnienia od BPM, musisz zglosic sie do RDW (Dienst Wegverkeer). Na jednej z 16 stacji kontroli RDW (RDW-keuringsstation) w Holandii, zostaja sprawdzone dane pojazdu z jego dokumentami. Szukajac stacji kontroli RDW mozna skorzystac z krajowego numeru RDW: 09000739, badz internetu (www.rdw.nl).Wedlug informacji Urzedu Celnego pojazdy sprowadzane z krajow Unii Europejskiej nie podlegaja kontroli technicznej. W praktyce okazuje sie, ze RDW egzekwuje wykonanie przegladu technicznego w przypadku samochodow starszych niz 4 lata. Samochod zostaje takze zwazony, jest to niezbedne do wyliczenia wartosci podatku drogowego (BPM), ktory bedziesz musial placic co miesiac po przejestrowaniu samochodu. Jesli wszystko sie zgadza, twoje auto zostaje wprowadzone do rejestru numerow rejestracyjnych (het kentekenregister). Dokumenty, ktore sa wymagane przez RDW przy rejestracji samochodu to: - wszystkie dokumenty na samochod, wazny paszport oraz wyciag z Urzedu Gminy ze spisu mieszkancow, nie starszy niz 3 miesiace. Koszt zwiazany z dopelnieniem formalnosci w RDW (czyli przeglad techniczny, wazenie, wpis do rejestru) to 166 euro. Przy RDW znajduja sie takze oddzialy Urzedu Celnego, gdzie trzeba uzupelnic osobny dokument dotyczacy podatku od pojazdow osobowych i motocykli BPM. Zostaje on wyliczony na podstawie ciezaru samochodu oraz rodzaju i zluzycia paliwa (benzyna ma najnizszy podatek, disel najwyzszy, dla przykladu za auto o masie 1200 kg na benzyne, BPM wynosi okolo 450 euro rocznie). Procedura zajestrowaniem samochodu w holenderskiej bazie numerow rejestracyjnych ( het nederladse kentekenregister) trwa od 3 do 5 dni roboczych. Nastepnie RDW wydaje dowod rejestracyjny, z ktorym mozna wyrobic holenderskie tablice rejestracyjne (wykonanie tablic odbywa sie zazyczaj na poczekaniu - koszt okolo 25-50 euro).

3. Ubezpieczenie samochodu.

Po przerejestrowaniu samochodu przychodzi czas na ubezpieczenie pojazdu na wypadek uszkodzenia i kradziezy. Oferta firm ubezpieczeniowych jest bardzo bodata i jest w czym przebierac. Mozesz zapytac twojego ubezpieczyciela o warunki ubezpieczenia samochodu, badz wybrac innego. W szukaniu najlepszej oferty pomocny jest internet. Na www.verzekeringen-auto.startpagina.nl znajdziesz wszystkie niezbedne informacje zwiazanie z ubezpieczeniem samochodu.

30 stycznia 2009

Tzw. oma-subsidie

Wszystko o dodatku do opieki nad dzieckiem

1 stycznia 2005 roku weszlo w zycie prawo dotyczace zasad opieki nad dzieckiem (Wet Kinderopvang), ktore reguluje przyznawanie dodatku do opieki nad dzieckiem ( de kinderopvangtoeslag) oraz datku od pracodawcy (een werkgeversbijdrage). Zasadom wet Kinderopvang podlegaja wszyscy ci, ktorzy korzystaja z uslug zalegalizowanych instytucji swiadczacych opieke nad dzieckiem. Od 1 stycznia 2007 roku obowiazuje nowe prawo regulujace kwote datku od pracodawcy, ktory wynosi obecnie 33% kosztow poniesionych na opieke nad dzieckiem. Natomiast kwota dodatku do opieki zostaje ustalona na podstawie dochodow obojga rodzicow i zalezna jest od indywidualnej sytuacji rodzinnej.

Rodzice pracują, państwo płaci

Organem odpowiedzialnym za regulowanie prawa do opieki nad dzieckiem jest Ministerstwo Oswiaty, Kultury i Nauki, wedlug ktorego ciezar opieki spoczywa na rodzicach, panstwie i pracodawcy. Wedlug Wet Kinderopvang, w sytuacji kiedy oboje rodzice pracuja a posiadaja dziecko w wieku 0-12 lat, moga oni skorzystac z opieki dla dziecka (kinderopvang), co pozwala im na kombinowanie rodziny z praca zawodowa. Rodzice, ktorzy pracuja, studiuja badz uczestnicza w szkoleniu majacym na celu szybsze znalezienie pracy, moga ubiegac sie o te forme dofinansowania. Szczegolowe dane dotyczace prawa opieki nad dzieckiem dostepne sa na stronie Ministerstwa ( www.minocw.nl). Mozna tam takze anonimowo obliczyc wysokosc ewentualnej kwoty dodatku, jaka nam sie nalezy za koszty poniesione na opieke nad dzieckim. Aby otrzymywac dodatek do opieki nalezy zglosic sie w Belastingdienst w dziale Toeslagen i dopelnic wszelkich formalnosci zwiazanych z przyznaniem dodatku. Po pozytywnym rozpatrzeniu wniosku, kazdego 20 dnia miesiaca, rodzice otrzymaja na wskazany rachunek naleznosc dodatku. Takze na koniec roku rodzice musza na podstawie oficjanych danych, zglosic w Urzedzie Podatkowych ilosc godzin opieki i rozliczyc sie z Urzedem Podatkowym.

Jakie mamy rodzaje opieki w NL?

W holenderskim sytemie opieki wyrozniamy: opieke w ciagu dnia (dagopvang) oraz opieke swiadczana przez rodzicow goszczacych (gastoudeopvang) dla dzieci w wieku 0-4 lat, jak i opieke w czasie i po szkole (tussen- en buitenschoolse opvang) dla dzieci w wieku 4-12 lat. Wedlug prawa holenderskiego calodzienna opieka musi byc zagwarantowana takze przez szkoly, ktore w godzinach 7.30-18.30 powinny sluzyc mozliwoscia sprawowania opieki nad dzieckiem, jesli sytuacja tego wymaga. Szkola moze sama zorganizowac w miare mozliwosci opieke dla dziecka przed, w czasie i po zajeciach szkolnych, jak rowniez moze wspolpracowac z placowkami wychowawczymi, ktore z polecenia szkoly zajma sie opieka. Koszt za te forme opieki ponosza rodzice, ktorzy moga ubiegac sie o dofinansowanie z Urzedu Podatkowego. W 2008 roku kwota za godzine opieki nad dzieckiem bez wzgledu na rodzaj opieki oraz wiek dziecka wynosi €6,10.

Babcia zarabia na opiece nad wnuczkiem

Czesto zdarza sie, ze rodzice powierzaja opieke nad swoim dzieckiem jednemu z czlonkow rodziny, przyjaciolce czy sasiadce. Taka forma opieki podlega takze dofinansowaniu a opiekun dziecka zostaje wynagradzany za swoja prace. Popularnie ta forma dofinansowania nazywana jest oppas-subsidie. Rodzice oraz opiekun dziecka musza spelnic szereg wymaganych warunkow. Przede wszystkim opiekunka dziecka ( czy to babcia, dziadek, ciocia czy inny czlonek rodziny a takze osoba niespokrewniona, ktora bedzie zajmowac sie dzieckiem) musi byc zarejestrowana jako rodzic goszczacy (gastouder). Na terenie calej Holandii istnieja dziesiatki biur, nazywanych gastouderbureau, gdzie osoby chetne wykonywac prace gastouder, popularnie nazywanego oppas-opiekun, moga sie zarejestrowac. Takze rodzice musza podjac wspolprace z biurem i za jego posrednictwem ubiegac sie o dofinansowanie do opieki nad dzieckiem w Urzedzie Podatkowym. Biuro ma obowiazek nadzoru nad poziomem, bezpieczenstwem i rodzajem swiadczonej opieki. Takze wszystkie kwestie zwiazane z przystosowaniem mieszkania do standardow pozwalajacych na nadzorowanie opieki nad dzieckiem naleza do obowiazkow gastouderbureau. W praktyce okazuje sie, iz biura te nie zawsze gwarantuja najwyzsza jakosc uslug, a ich jedynym kontaktem ze swoimi klijentami jest sciaganie comiesiecznych oplat za czlonkostwo w biurze. Dlatego nalezy bardzo doklanie wybierac organizacje i pytac o zakres ich uslug. Znane i szanowane biura o krakjowym zasiegu, maja na przyklad w swojej ofercie wynajem zabawek dla dzieci czy mebli dzieciecych. Biuro jest takze zobowiazane do oblacenia kursu pierwszej pomocy kazdej zarejestrowanej opiekunce. Opieka nad dzieckiem moze miec miejsce w domu opiekuna, wtedy to mieszkanie musi zostac przystosowane do przyjecia dziecka pod wzgledem bezpieczenstwa (na przyklad zabezpieczenie ostrych krawedzi mebli czy zaklejenie kontaktow), badz tez w domu rodzicow dziecka. Zazwyczaj kwestje zwiazane z wyzywieniem dziecka, jesli opieka swiadczona jest w domu opiekuna, regulowane sa przez gastouderbureau.

Tylko dla legalniej niani

Nalezy podkreslic, ze osoby zatrudniajace nielegalnie opiekunke do dziecka nie podlegaja tym regulacjom. Warto sie wiec zastanowic, czy bardziej oplacalna forma wspolpracy rodzicow i opiekunki nie jest oficjalna rejestracja w gastouderbureau. Wszystkim zainteresowanym kwestjami zwiazanymi z rejestracja, warunkami wspolpracy oraz innymi informacjami na temat oppas-subsidie polecam strone: http://www.oma4kids.nl/

28 stycznia 2009

Egzamin na prawo jazdy w NL

Kurs nauki jazdy, egzaminy, warunki uzyskania holenderskiego prawa jazdy

Wszystkie osoby pelnoletnie, posiadajace obywatelstwo polskie, moga przystapic do egzaminu na prawo jazdy na terytorium Holandii, a po pozytywnym zdaniu egzaminu uzyskac holenderskie prawo jazdy. Procedura zwiazana z uzyskaniem prawa jazdy w Holandii jest podobna do zasad polskich. Najpierw nalezy wybrac odpowiednia szkole nauki jazdy (rijschool). Szukajac szkoly nauki jazdy nalezy zwrocic uwage na kilka kwesti, takich jak: wpis do Kamer van Koophandel, rekomendacje Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen (CBR) , odsetek zdajacych egzamin oraz cene (ceny kursu sa rozne i zaleza od :szkoly, ilosci godzin teorii i praktyki, prowicji).

Egzamin teoretyczny i praktyczny

Aby przystapic do czesci praktycznej egzaminu (praktijkexamen) najpierw nalezy zdac egzamin z czesci teoretycznej (theorie-examen) i uzykac certyfikat z zasad ruchu drogowego (theoriecertificaat). Egzamin z czesci teoretycznej mozna zdawac w jezyku holenderskim badz angielskim. Wlasciciel theoriecertificaat oraz zaswiadczenia medycznego, stwierdzajacego zdolnosc fizyczna i psychiczna do prowadzenia pojazdu zmechanizowanego, przystepuje czesci praktycznej. Z zaswiadczeniem stwierdzajcym pozytywne zdanie egzaminu z czesci praktyczej mozna wystapic o wydanie pierwszego prawa jazdy (aanvragen eerste rijbewijs). Wszystkich formalnosci zainteresowany musi dopelnic osobiscie w przyslugujacym mu urzedzie gminy (miejsce zameldowania).

Wymagane dokumenty to:

- zaswiadczenie o pobycie na terytorium Holandii przez przynajmniej 185 dni, - wazdy dokument tozsamosci (paszport), - 1 zdjecie paszportowe (obowiazuja specjalne pasfoto-eisen, wiec przeba w zakladzie fotograficznym zaznaczyc do jakiego dokumentu zdjecie ma sluzyc).

Koszty i czas oczekiwania

Koszt wyrobienia pierwszego prawa jazdy wynosi 46,50 euro w trybie normalnym (czas oczekiwania 5 dni roboczych, w czasie wakacji szkolnych badz okresie swiatecznym czas ten moze ulec wydluzeniu) i 86,50 euro w trybie przyspieszonym (spoedaanvraag). Czas oczekiwania na prawo jazdy w trybie przyspieszonym nie przekracza 24 godzin. Jesli zainteresowany dopelnil formalnosci do 14-tej moze zglosic sie po odbior dokumenty nastepnego dnia od 10-tej. Po odbior prawa jazdy kazdy zainteresowany musi zglosic sie osobiscie w okresie nie przekraczajacym trzech miesiecy od daty zlozenia dokumentow o wydanie prawa jazdy. Po tym czasie dokument traci waznosc.

27 stycznia 2009

Ubezpieczenia dla pracujących jako pomoc

3 rodzaje ubezpieczeń dla pracujących jako pomoc

Osoby pracujące jako pomoc, czy to w zakładach opieki czy innych instytucjach (alfahulp), czy jako niezalezna pomoc domowa (huishoudelijke hulp) powinny być ubezpieczone, bądź przez pracowdawcę, bądź w ramach dobrowolnego ubezpieczenia socjalnego. Istnieją trzy formy ubezpieczenia dla tej grupy pracowników: ubezpieczenie na wypadek choroby (ziektewet), niezdolności do pracy (arbeitsongeschiktheid-WIA) oraz bezrobocia (werkloosheid-WW). Od ilości godzin pracy zalezy, kto jest odpowiedzialny za ubezpieczenie alfahulp. Jeśli osoba pracuje 4 lub więcej dni w tygodni, wtedy to na pracodawcy/ zleceniodawcy ciązy obowi¹ąek opłacania ubezpieczenia swojemu pracownikowi. Warunkiem jest, ze alfahulp 4 lub więcej dni w tygodniu pracuje u tego samego pracodawcy/zleceniodawcy. Jezli osoba pracuje jako pomoc domowa 4 lub wiecej dni, ale dla róznych pracodawców, bądź pracuje mniej ( na przykład 2-3 dni) wtedy moze sama ubezpieczyć sie na wypadek choroby, niezdolności do pracy czy bezprobocia. Dobrowolne ubezpieczenie (vrijwillige verzekering) mozna wykupić w jednym z licznych zakładów ubezpieczeniowych albo w Agencji Opieki społecznej (Uitvoeringsinstituut Werknemers Verzekeringen- UWV).

Na wypadek choroby

Posiadając dobrowolne ubezpieczenie na wypadek choroby w UWV w razie wystąpienia takiej okoliczności, osoba ubezpieczona nie otrzyma przez pierwsze 6 tygodni choroby zasiłku (pierwsze 6 tygodni choroby pełną kwote pensji wypłaca pracodawca w przypadku osób, które ubezpieczone są przez niego). W przypadku osób posiadających dobrowolne ubezpieczenie po 6 tygodnich choroby zostaje wypłacany zasiłek chorobowy w wysokości 70% kwoty, na jak¹ąosoba jest ubezpieczona. Długość wypłacania zasiłku nie moze przekroczyć 98 tygodni. W czasie trwania choroby osoba musi pozostać w stałym kontacie z UWV i informować o wszelkich zmianach w stanie zdrowia.

Jesteś przewlekle chory?

WIA-verzekering jest ubezpieczeniem na wypadek niezdolności do pracy na skutek choroby czy wypadku. W przypadku przewlekłej choroby, osoba, która przez przysługujący jej okres 2 lat otrzymywała zasiłek chorobowy, po upływie tego czasu moze ubiegać sie o przyznanie jej zasiłku ze względu na niezdolność do pracy. Aby otrzymać zasiłek potrzebna jest ocena lekarza i radcy zawodowego, iz ze wzglêę na chorobę czy kalectwo osoba nie jest w stanie zarabiać więcej niz 65% kwoty, którą zarabia osoba zdrowa z podobnym wykształceniem i doświadczeniem zawodowym. Wysokość zasiłku zostaje ustalona na podstawie tego, na ile osoba jest zdolna do pracy oraz jaką kwotę obejmuje ubezpieczenie.

W przypadku bezrobocia

Z dobrowolnym ubezpieczeniem na wypadek bezrobocia, osoba która straciła pracę moze ubiegac sie o przyznanie jej zasiłku dla bezrobotnych (WW-uitkering). Wysokość zasiłku to 75% kwoty na jaką dana osoba jest ubezpieczona przez pierwsze 2 miesiące bezrobocia a następnie 70% tej kwoty. W czasie kiedy osoba otrzymuje zasiłek dla bezrobotnych, jest zobowiązana współpracować z UWV w celu jak najszybszego powrotu na rynek pracy. Aby cel ten osiągnąć bezrobotny musi uczestniczyć w projektach mających na celu znalezienie odpowiedniej pracy.

Ciąza i poród a zasiłek

Ubezpieczenie na wypadek chorby (ziektewet-verzekering) obejmuje takze ubezpieczenie na czas ciązy i porodu, w czasie którego ubezpieczona osoba moze wystąpić o przyzanie jej zasiłku macierzyńskiego na minimum 16 tygodni. Osoby pracujące jako alfahulp podlegają tym samym regulacjom, co osoby posiadające własną działalność gospodarczą, zawartym w prawie ZEZ (Zelfstandig en Ziek). Aby otrzymywać zasiłek macierzyński nalezy w okresie 2-4 tygodnie przed planowan¹ądata rozpoczęcia otrzymywania zasiłku wysłać formularz (dostępny na stronie internetowej UWV: www.uwv.nl, pod hasłem aanvraag ZEZ-uitkering voor zwangere zelfstandige), a takze oświadczenie stwierdzające ciąze od lekarza, połoznej bądź ginekologa oraz kopię rozliczenia za ostatni rok podatkowy. Wysokość zasiłku zostanie wyliczona na podstawie dochodów za ostatni rok podatkowy, ale nie moze przekraczać obowiązującej kwoty miniumum wynagrodzenia (około 1300 euro w roku 2008). W przypadku kobiet, które posiadają pracującego partnera przy określaniu wysokości zasiłku jego dochody będą brane takze pod uwagę.

Konkluzja

Jak wynika z powyzszych informacji bez względu na to czy osoba pracuje jako alfahulp czy jako huishoudelijke hulp powinna posiadać ubezpieczenie gwarantujące jej zapezpieczenie finansowe w przypadku niezdolności do pracy, choroby czy ciązy i porodu. Nalezy takze pamiętać, ze w niektórych przypadkach to na pracodawcy ciązy obowiązek opłacania ubezpieczenie, nawet jeśli jest to osoba prywatna, a praca odbywa się w jej domu.

26 stycznia 2009

Zasiłek macierzyński w Holandii

Jednym z rodzajów ubezpieczeń pracowniczych w Holandii jest ubezpieczenie na wypadek urlopu macierzynskiego lub wychowawczego (adopcji)- Wet Arbeid en Zorg (WAZO). W przypadku macierzynstwa czy adopcji osoba odprowadzająca składki na tę formę ubezpiecznia, ma prawo do zasiłku (WAZO-uitkering), który w zależnosci od sytuacji w której znalazła się wnioskująca o zasiłek osoba, możemy podzieliż na: zasiłek ze względu na ciążę i poród oraz zasiłek ze względu na adopcję i zajmowanie się dzieckiem (na przykład jako opiekun zastępczy).

Zasady dotyczące przyznawania zasiłku ze względu na ciążę i poród (zwangerschaps- en bevallingsuitkering)

Każdej ciężarnej kobiecie przysługuje minimalnie 16 tygodnii urlopu macierzyńskiego, który rozpoczyna się, w zależności od woli zainteresowanej 4-6 tygodni przed planowaną datą porodu, oraz trwa 10-12 tygodnii po porodzie. Ciężarna kobieta zawiadamia swojego pracodawcę o dacie rozpoczęcia urlopu macierzyńskiego, w czasie, który uzna za odpowiedni (maksimum 6 tygodni przed planowaną datą porodu, minimum 4 tygodnie). Długość zasiłku po porodzie nie może być krótsza niż 10 tygodni. W przypadku, kiedy poród odbył się znacznie wcześniej przed planowaną datą, zasiłek rozpoczyna się od dnia porodu przez kolejne 16 tygodni. Dla przykładu: poród nastąpił niespodziewanie 2 miesiace przed planowaną datą. Od tego czasu pracownicy przysługuje 16 tygodnii urlopu macierzyńskiego. Wysokość zasiłku stanowi 100% miesięcznego wynagrodzenia, które wypłacane jest przez pracodawcę, w przypadku kobiet pozostających w stosunku pracy z pracodawcą. W przypadku kobiet otrzymujących zasiłek dla bezrobotnych, badź kobiet bez prawa do zasiłku, instytucją wypłacającą zasiłek macierzyński jest Agencja Opieki Społecznej (Uitvoeringinstiuut Werknemers Verzekeringen-UWV). Kobieta ubiegająca się o prawo do zasiłku musi dostarczyć swojemu pracodawcy zaświadczenie od lekarza, badź położnej o ciąży. Zaświadczenie takie kobieta otrzymuje przy pierwszej kontroli medycznej i wskazanym jest dostarczenie go pracodawcy, aby był on przygotowany na przyszłe plany macierzyńskie swojej pracownicy. Pracodawca jest zobowiązany najpóźniej 2 tygodnie przed datą rozpoczęcia urlopu powiadomić UWV o dacie rozpoczęcia zasiłku macierzyńskiego. Kobiety bezrobotne zaświadczenie takie dostarczają do UWV osobiscie. Jeśli kobieta zachorowała w czasie ciąży, ma ona prawo do zasiłku chorobowego (ziektewet-uitkering) od pierwszego dnia choroby. Zasiłek zostaje wypłacany do momentu wyleczenia. Jeśli kobieta cierpi na chorobę, która zostalłwywołana ciążą czy porodem, podlega szczególnym regulaciom, dotyczącym zasiłku chorobowego. Jeśli natomiast choroba nie została wywołana ciążą czy porodem, obowiazują te same reguły, które dotyczą osób otrzymujących zasiłek chorobowy (czytaj artykuł o zasadach przyznawania zasiłku chorobowego).

Własny biznes a zasiłek macierzyński

Począwszy od 4 czerwca bieżącego roku, zmieniły się także zasady regulujące przyznawanie WAZO-uitkering kobietom posiadającym własną działalność gospordarczą (jednoosobowa działaność bez personelu), popularnie nazywane ZPP (Zelfstindige Zonder Personeel). Według nowego prawa nazywanego "Zasady dotyczące ciężarnych-niezależnych" (Zelfstandig en Zwangerregeling- ZEZ), kazda kobieta, ktora pracowala przez minimum 1 rok przed porodem we wlasnym przedsiebiorstwie, ma prawo do zasilku macierzynskiego na okres 16 tygodni, ktorego wysokosc zostanie wyliczona na podstawie jej dochodow za ostatni rok. Wysokosc zasilku nie moze jednak przekraczac obowiazujacej stawki minimum wynagrodzenia (1.317 euro bruto miesiecznie).

Dla ojców

W przypadku mężczyzn istnieje także możliwość otrzymania zasiłku dla ojcow (vadersverlof), który wynosi dwa dni. W holenderskim parlamencie toczą się debaty dotyczące przedłużenia tego czasu do 5 dni, a jedna z partii Groen Liks wystapila z wnioskiem o przyznanie swiezoupieczonym ojcom prawa do 10 dni urlopu. Plany te czekają jednak na dalszą realizację.

Każda kobieta ma prawo do zasiłku macierzyńskiego

Należy podkreślić, iż każdej kobiecie, legalnie przebywającej w Holandii, należy się prawo do zasiłku macierzyńskiego, lecz w zależności od osobistej sytuacji zainteresowanej, kwota zasiłku oraz instytucja go wypłacająca sa różne. W błędzie są osoby, które myślą, że prawo do zasiłku, mają tylko obywatele posiadający obywatelstwo holenderskie. Nieprawdą jest także, że należy posiadać pracę, aby móc ubiegać się o prawo do WAZO-uitkering. Także kobiety, które w przeszłości pracowały a obecnie pozostają bezrobotne, powinny skontaktować się z siedzibą UWV, gdzie każdy wniosek o przyznanie zasiłku macierzyńskiego zostaje rozpatrzony ze względu indywidualną sytuację wnioskodawcy.

Zasiłek ze względu na adopcję i zajmowanie się dzieckiem (adoptie- en pleegzorguitkering)

Także w przypadku pracownika, który spodziewa się w rodzinie dziecka adoptowanego,istnieje prawna możliwosc skorzystania z WAZO-uitkering, którego długość wynosi maksimum 4 tygodnie. Pracownik (zarówno kobieta jak i mężczyzna) może wystąić o przyznanie zasiłku w okresie 18 tygodni, jakie przewiduje prawo, w zwiazku z adopcją badź wychowywaniem, które liczone są: 2 tygodnie przed przybyciem dziecka do rodziny i 16 tygodni po tym fakcie. Osoba występująca o prawo do zaiłku musi najpóźniej 3 tygodnie przed datą rozpoczęcia urlopu zglosić swojemu pracodawcy o fakcie wystąpienia o zasiłek, wraz z dokumentami stwierdzającymi akt adopcji dziecka, badź przyjęcia dziecka na wychowanie ( na przykład jako rodzina zastępcza).

Niniej

31 grudnia 2008

Holenderskie prawo jazdy

Kto, gdzie i w jaki sposób powinnien wymienić polski dokument na holenderski? Od momentu przystąpienia Polski do Unii Europejskiej obywatele polscy przebywający na terytorium Królestwa Niderlandów podlegają tym samym przywilejom i obowiązkom, co obywatele pozostałych krajów członkowskich Wspólnoty. Zasady dotyczące uczestnictwa w ruchu drogowym oraz zachowanie bezpieczeństwa obowiązują wszystkich bez względu na to, czy dana osoba przebywa w Holandii tymczasowo, czy na stałe. Także sprawcy przestępstw drogowych muszą liczyć się z poniesieniem kary przewidzianej prawem holenderskim. Do 2005 roku Polacy podróżujący po terytorium Unii Europejskiej byli zobowiązani do posiadania międzynarodowego prawa jazdy (tłumaczenie w wersji anglojęzycznej). Po przystąpieniu Polski do EU polskie prawo jazdy uprawnia do swobodnego podróżowania w obrębie Wspólnoty. Dotyczy to wszystkich osób, które przebywają poza granicami Polski tymczasowo: turystów, pracowników sezonowych, kierowców samochodów ciężarowych. Osoby te, ze względu na ich tymczasowy pobyt na terytorium Holandii, nie są zobowiązane do wymiany polskiego dokumentu na holenderski.

Według prawa holenderskiego osoba przebywająca na terytorium kraju nie dłużej niż 6 miesięcy może posługiwać się polskim prawem jazdy. Po upływie tego czasu zobowiązana jest do wymiany dokumentu. W praktyce okazuje się, iż precyzyjne określenie, kto podlega wymianie polskiego prawa jazdy na holenderskie, jest trudne do zdefiniowania. Polacy muszą zameldować się w Holandii, aby podjąć legalną pracę. Teoretycznie oznacza to więc, iż po upływie 6 miesięcy od daty meldunku zobowiązani są do wymiany polskiego prawa jazdy na holenderskie. Biorąc jednak pod uwagę fakt, iż zdecydowana większość obywateli polskich przebywa w Niderlandach w celach zarobkowych i nie zamierza zostawać tu na stałe, wymiana polskiego prawa jazdy na holenderskie jest nonsensem. Mimo że teoretycznie liczna grupa Polaków powinna wymienić polski dokument, w rzeczywistości tak się nie dzieje, a przyczyna tkwi w braku nacisku ze strony holenderskich władz, odpowiedzialnych za egzekwowanie tego obowiązku. Polacy, którzy decydują się na stały pobyt w Holandii, zobowiązani są do wymiany polskiego prawa jazdy na holenderskie. Osoby te podlegają procedurom prawa holenderskiego. Przy wymianie właściciel polskiego prawa jazdy nie musi zdawać egzaminów z zasad ruchu drogowego – ani teoretycznego, ani praktycznego. To, kiedy obywatel polski musi wymienić prawo jazdy, zależy od daty uzyskania dokumentu. Holenderskie prawo jazdy jest ważne 10 lat. Oznacza to, iż polskie prawo jazdy wydane w 1998 roku podlega wymianie w roku 2008. Natomiast prawo jazdy wydane przed rokiem 1998 straciło ważność na terytorium Holandii. Jego właściciel po upływie 6 miesięcy od daty meldunku zobowiązany jest do wymiany polskiego dokumentu na holenderski. Właściciel holenderskiego prawa jazdy tuż przed upływem jego ważności otrzymuje przypomnienie z Rijkdienst voor Wegverkeer (RDW) o konieczności przedłużenia ważności dokumentu. Jeśli termin ważności prawa jazdy nie upłynął, mowa jest o przedłużeniu ważności prawa jazdy (verlenging rijbewijs), w przypadku upływu ważności mówimy o wznowieniu (vernieuwen rijbewijs). Z reguły procedura ta jest czystą formalnością, chyba że zaszły dodatkowe okoliczności mające wpływ na możliwość posiadania prawa jazdy (przestępstwo drogowe, kalectwo, choroby psychiczne). Specjalne zasady dotyczą też osób po 60. roku życia i są związane z obowiązkiem kontroli medycznych.

30 grudnia 2008

Zameldowanie i pobyt w Holandii

Dowiedz się gdzie powinnieneś się zgłosić w przypadku: zameldowania, przeprowadzki czy narodzin dziecka.

Tylko w pierwszym kwartale roku 2008 do Holandii przyjechało 3500 Polaków. Z tego też względu dla tych wszystkich, którzy rozpoczynają swoją przygodę w kraju tulipanów, przyda się kilka praktycznych rad, które pomogą w załatwieniu spraw w holenderskich urzędach. Każdy obcokrajowiec, który zamierza pozostać w Holandii dłużej niż 4 miesiące, musi zameldować się w urzędzie gminy (gemeente), w miejscu pobytu. Jeśli jest to pierwszy pobyt w Holandii, w ciągu pięciu dni od przyjazdu należy zgłosić chęć czasowego pobytu pod wskazanym adresem. W tym celu trzeba się osobiście stawić w gemeente. W przypadku rodzin obecni muszą być wszyscy jej członkowie.

Pierwsze zameldowanie w Holandii

Podczas pierwszego meldowania się w Niderlandach wymagany jest szereg dokumentów z Polski, takich jak: akt urodzenia (geboorteakt), akt ślubu (huwelijksakte), a także kontrakt wynajmu mieszkania bądź zaświadczenie o kupnie nieruchomości. W wielu przypadkach wymagane są także dodatkowe dokumenty, na przykład zgoda właściciela lokalu, w sytuacji gdy dochodzi do zameldowania pod jego adresem. W sytuacji pierwszego zameldowania na terenie Holandii oraz ponownego zameldowania (na przykład po wcześniejszym zameldowaniu i wymeldowaniu przed 1 października 1994 roku) zainteresowany dostaje bezpłatny odpis z gminnej bazy danych (afschrift van de Gemeentelijke Basisadministratie Persoonsgegevens) – ważny dokument, który potrzebny jest na przykład przy otwarciu konta w banku czy rozpoczęciu własnej działalności. Należy pamiętać, że w większości sytuacji dokument ten jest ważny tylko trzy miesiące, a po ich upływie trzeba wystąpić o ponowne wydanie odpisu (za opłatą 11 euro).

Zmiana adresu zamieszkania

W razie przeprowadzki należy zgłosić fakt zmiany adresu w gemeente w ciągu 5 dni. Zgłoszenia o zmianie zamieszkania w obrębie tej samej gminy można dokonać osobiście, pisemnie bądź elektronicznie. Jeśli przeprowadzka następuje do innej gminy, należy w ciągu 5 dni udać się do siedziby gemeente (dział Burgerzaken) w nowym miejscu zamieszkania z dokumentami, które są wymagane przy pierwszym zameldowaniu. Wymeldowanie z poprzedniej gminy zostaje zgłoszone przez gminę w nowym miejscu zamieszkania.

Narodziny dziecka, nadanie numeru BSN

W ciągu trzech dni od narodzin dziecka ojciec, matka lub inna osoba obecna przy narodzinach dziecka powinna dokonać zgłoszenia narodzin (geboortangifte) w gminie odpowiadającej miejscu zamieszkania. Sobota, niedziela i wszystkie oficjalne dni wolne od pracy, liczą się jako jeden dzień. Zgłoszenia dokonuje się u urzędnika urzędu stanu cywilnego (ambtenaar van de burgerlijke stand), który sporządza oficjalny akt urodzenia, pozostający w gminnej bazie administracyjnej (holenderski lub międzynarodowy odpis aktu urodzenia dostępny jest w gemeente za opłatą 11 euro). Dokumenty, jakie należy mieć przy sobie, to: paszporty matki i ojca dziecka i – o ile go posiadamy – akt małżeństwa. Z chwilą rejestracji nowo narodzonego dziecka zostaje ono jednocześnie zameldowane w danej gminie i otrzymuje swój numer BSN. Polacy, którzy przyjechali do Holandii przed 26 listopada 2007 roku, musieli w Urzędzie Podatkowym (Belastingdienst) występować o przyznanie tzw. sofi-nummer (odpowiednika polskiego NIP-u), niezbędnego do podjęcia pracy, zameldowania czy otwarcia konta w banku. Według nowego prawa każda osoba meldująca się w gemeente otrzymuje automatycznie numer BSN (Burgerservicenummer), który jest odpowiednikiem sofi-nummer. Osoby, które posiadają już sofi-nummer, nie muszą się zgłaszać ponownie w gemeente, ponieważ sofi-nummer został automatycznie zamieniony na BSN .

Zasiłek ze względu na niezdolność do pracy

W razie choroby możesz wystąpić o przyznanie Ci zasiłku chorobowego!

Każda posiadająca pracę osoba, jest zobowiązana placić w formie comiesięcznych składek do Urzędu Podatkowego. Przedstawiam dwie formy ubezpieczeń: na wypadek niezdolności do pracy (Wet op de Arbeidsongeschiktheidsverzekering-WAO) oraz na wypadek niezdolności do pracy i powrotu do pracy (Wet Werk en Inkomen naar Arbeidsvermogen-WIA). Także osoby prowadzące własną działalność mogą dobrowolnie ubezpieczyć się na wypadek niezdolności do pracy, a w razie zaistnienia takiej konieczności, otrzymają zasiłek odpowiadający wysokości odprowadzonych składek. Wszystkie osoby, które regularnie opłacały składki na ubezpieczenia WAO i WIA, w razie niezdolności do pracy, którą orzeka Agencja Opieki Społecznej (Uitvoeringsinstituut Werknemers Verzekeringen-UWV), mają prawo ubiegać się o zasiłek. W zależności od osobistej sytuacji zasiłek dla osób przewlekle chorych badź niepełnosprawnych, które są niezdolne do pracy, czy to czasowo czy na stałe, obowiazuja odrebne normy prawne. Jesli osoba zapadla na przewlekla chorobe lub stala sie niepelnosprawna po 1 stycznia 2004 roku przysluguje jej prawo do WIA-uitkering. Wedlug prawa osoba chora ma prawo otrzymywania wynagrodzenia takze w trakcie choroby przez okres 2 lat (104 tygodnie), ktore zobowiazany jest placic pracodawca. W tym czasie razem z pracodawca, CWI i UWV, pracownik stara sie w efektowny sposob powrocic do pracy. Jesli sie to nieudaje, po okolo polptorej roku otrzymywania zasilku chorobowego, UWV wystepuje o przyznanie danej osobie WIA-uitkering. W ten sposob chory czy niepelnosprawny nie pozostannie bez srodkow do zycia a zasilek chorobowy zostanie zamieniony na inna forme zasilku, odpowiedniego do sytuacji danej osoby. Chory moze takze osobiscie wystapic o przyznanie mu zasilku, jesli spelnia nastepujace warunki: jest pracownikiem, zostal chory po 1 stycznia 2004 roku i po okresie 2 lat otrzymywania zasilku chorobowego nie moze tyle pracowac, aby otrzymac 65% pensji, jaka zarabial przed pojsciem na zasilek chorobowy, zrobil wszystko (we wspolpracy z pracodawca, CWI i UWV), aby powrocic do wykonywania zawodu. W zaleznosci od indywidualnej sytuacji pracownika wyrozniamy dwa rodzaje zasilku na wypadek niezdolnosci do pracy i powrotu do pracy (WIA):

1. IVA-uitkering (Inkomensvoorziening Volledig Arbeidsogeschikten), przysluguje osobie, ktora wedlug UWV doktora oraz radcy zawodowego nie moze pracowac i ze wszystkich istniejacych przeslanek wynika, ze dana osoba nie ma szans na wyleczenie. Wysokosc tego zasilku wynosi 75% pensji, ktora dana osoba zarabiala przed choroba. W przypadku osob, ktore ze wzgledu na chorobe potrzebuja stalej opieki, istnieje mozliwosc otrzymania wyzszej kwoty zasilku, ktorej wartosc moze wynosic 100%, badz 85% ostatnio otrzymywanej pensji. 2. WGA-uitkering (Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten), jest dla osob, ktore sa w czesci niezdolne do pracy i wedlug lekarzy i radcy zawodowego, rokoja nadzieje na powrot do pracy. W tym przypadku osoba moze zazwyczaj pracowac w niepelnym wymiarze godzin a przyslugujacy jej zasilek jest dopelnieniem do pensji. Jesli natomiast pensja oraz zasilek sa nizsze niz obowiazujace minimum wynagrodzenie, osoba ta moze starac sie o zapomoge. Przy okreslaniu wysokosci WGA-uitkering brana jest pod uwage osobista sytuacja kazdej osoby, z tego wzgledu trudno jest jednoznacznie okreslic wymagane warunki a kazdy zainteresowany powinnien wiecej informacji uzyskac bezposrednio w siedzibie UWV, badz na stronie internetowej www.uwv.nl 1 stycznia 2004 roku WIA-uitkering zastapil obowiazujacy do tamtej pory WAO-uitkering. Jednak wszystkie osoby, ktore otrzymywaly przed 2004 rokiem ten zasilek, podlegajm nadal tym samym zasadom i w przypadku ponownego zachorowania moga wystapic o WAO, po 4 tygodniach niezdolnsci do pracy. Komisja skladajaca sie z lekarza UWV i radcy zawodowego stwierdzi stopien niezdolnosci do pracy oraz okresli dalszy proces postepowania. Jesli osobie zostanie przyznany zasilek, bedzie on stanowil maksimum 75% dziennego wynagrodzenia za dzien w ostatnio wykonywanej pracy. Nalezy zaznaczyc, iz poza otrzymywaniem zasilku ze wzgledu na niezdolnosc do pracy, kazdej osobie przysluguje prawo do wykonywania pracy, w zaleznosci od jej psychicznych i fizycznych mozliwosci. W takim wypadku wartosc zasilku zostaje dopasowana do zaistnialej sytuacji finansowwej danej osoby. Kazdy takze ma prawo do ubiegania sie o zapomoge, jesli jego dochody nie przekraczaja tak zwanego minimum socjalnego. Wazne jest takze, aby wszelkie zmiany w stanie zdrowia, sytuacji rodzinnej czy zawodowej, meldowac odpowiednim instytucjom, ktore w miare mozliwosci dopasuja wysokosc zasilku do zaistnialych potrzeb.

Dofinansowanie do nauki

Praktyczne informacje o świadczeniach związanych z nauką

System świadczeń związanych z nauką wyróżnia kilka form dofinansowania, które zależą od rodzaju szkoły, pobieranej edukacji oraz wieku i sytuacji życiowej osoby występującej o dofinansowanie.

Dla rodziców

W przypadku dzieci uczęszczających do szkoły podstawowej podręczniki szkolne oraz pomoce naukowe są za darmo. W przypadku młodzieży uczęszczającej do gimnazjum czy liceum(szkolnictwo ponadpodstawowe) wszelkie materiały szkolne nie są refundowane przez rząd czy instytucje pozarządowe. Rodzice niepełnoletnich dzieci, które uczęszczają do szkoły ponadpodstawowej, mogą wystąpić o przyznanie im dofinansowania na dziecko, które nazywane jest tegenmoetkoming ouders. O dofinansowanie mogą ubiegać się rodzice, których dziecko 1 lipca 2008 roku było młodsze niż 18 lat i uczęszczało do jednego z rodzajów szkół ponadpodstawowych (vmbo, mavo, havo, vwo, vavo, bol, lwoo). Dofinansowanie należy się tylko rodzicom, których dzieci pobierają naukę w systemie dziennym. Rodzice, których dzieci uczęszczają do szkół specjalnych oraz pobierają edukację za granicą, nie mogą ubiegać się o tegenmoetkoming ouders. Obywatel polski mieszkający w Holandii i posiadający dzieci pobierające tu edukację może ubiegać się o przyznanie mu dofinansowania poprzez wypełnienie odpowiedniego formularza (dane zawarte w formularzu dotyczą między innymi oficjalnego adresu zamieszkania, BSN-numer, konta bankowego, więc przed rozpoczęciem załatwiania dofinansowania trzeba uregulować te kwestie), dostępnego na stronie: www.ib-groep.nl oraz kopii paszportu. Kwota dofinansowania zostanie wyliczona na podstawie wspólnych dochodów rodziców za rok podatkowy 2006. W wyliczeniu kwoty dofinansowania brane są pod uwagę dochody obojga rodziców bądź prawnych opiekunów dziecka oraz innych dzieci w rodzinie. Jeśli wspólny dochód za rok podatkowy 2006 nie przekroczył 31.773 euro, wtedy kwota dofinansowania będzie wypłacana w całości, natomiast jeśli wspólny dochód tę kwotę przewyższa, wysokość dofinansowania zostanie odpowiednio zmniejszona.

Dla pełnoletnich uczniów

W przypadku młodzieży, która w dalszym ciągu uczęszcza do jednej z wyżej wymienionych szkół ponadpodstawowych, ale właśnie ukończyła 18 lat, istnieje możliwość ubiegania się o tegenmoetkoming scholieren, czyli dofinansowania dla ucznia, które będzie on otrzymywał na własne konto bankowe. Każdy pełnoletni uczeń szkoły ponadpodstawowej ma prawo do podstawowego dofinansowania w kwocie 98,51 euro, jeśli mieszka z rodzicami, oraz 229,67 euro, jeśli mieszka samodzielnie. Istnieje możliwość ubiegania się o dodatkowe formy dofinansowania, takie jak zwrot kosztów związanych z materiałami szkolnymi czy opłatą kursów. Chcąc ubiegać się o tę formę dofinansowania, uczeń musi uczęszczać do jednej z wyżej wymienionych szkół, a także być w wieku 18-30 lat. Przy określaniu wysokości dofinansowania będą brane pod uwagę także dochody rodziców. Specjalnym zasadom dofinansowania podlegają osoby, które pobierają edukację w systemie zaocznym, a także uczniowie beroepsonderwijs, polegającym na łączeniu pracy oraz edukacji. Zazwyczaj osoby te są pełnoletnie i mogą same ubiegać się o przyznanie im dofinansowania. Ze względu na to, iż w zdecydowanej większości osoby te posiadają źródła dochodu, a często mają także partnera i dzieci, trudno jednoznacznie wymienić zasady przyznawania form dofinansowania dla tej grupy. Wszelkie informacje dostępne są na stronie IB-groep pod hasłami: tegenmoetkoming deeltijders (dofinansowanie dla studentów szkół zaocznych) oraz studiefinanciering in het beroepsonderwijs (stypendia dla studentów edukacji zawodowej).

Dla studentów

Studenci studiów wyższych także mogą ubiegać się o różne formy dofinansowania oraz o stypendia. Poza bezzwrotnymi formami dofinansowania, które są określane jako darowizna, student może się także ubiegać o przyznanie mu kredytu (maksymalna kwota kredytu to 829,24 euro miesięcznie), który po ukończeniu studiów musi zostać zwrócony. W przypadku studentów posiadających partnera, którego dochody nie przekraczają ustalonej kwoty 8.129 euro, mogą oni wystąpić o przyznanie dodatku dla partnera (partnertoeslag) w wysokości 535,11 euro. Także student, który nie ma partnera, ale ma pod opieką dziecko poniżej 18. roku życia, może wystąpić o przyznanie mu dodatku dla rodzica (eenuodertoeslag), którego wysokość wynosi 428,21 euro miesięcznie. W przypadku studiów oraz form dofinansowania szkolnictwa wyższego należy zawsze pamiętać, iż student posiadający obywatelstwo polskie może studiować na uczelni holenderskiej i ubiegać się o przyznanie mu stypendium, ale wszelkie formalności związane z zapisaniem się na studia oraz wystąpieniem o stypendium powinien rozpocząć odpowiednio wcześnie, aby niezbędne dokumenty były gotowe na czas.

Dla (przyszłych) nauczycieli

Ostatnia formą świadczeń związanych z nauką jest dofinansowanie dla nauczycieli. Ta forma pomocy jest adresowana do wszystkich studentów, którzy studiują na uczelniach czy akademiach pedagogicznych przygotowujących do zawodu nauczyciela. W zdecydowanej większości osoby te nie mają prawa do otrzymywania stypendium, a bezzwrotną formą wsparcia w ich przypadku jest dofinansowanie dla nauczycieli (tegenmoetkoming leraren). Maksymalna kwota dofinansowania wynosi 567,23 euro w przypadku refundacji kosztów związanych z opłatą kursów i edukacji oraz 647,16 euro w przypadku dofinansowania do wydatków szkolnych. W przypadku osób, które w roku podatkowym 2006 otrzymały dochód nie przekraczający kwoty 31,773 euro, kwota zasiłku będzie wypłacana w całości, a osoby o dochodach wyższych otrzymają dofinansowanie odpowiednio zmniejszone.

Ubezpieczenie dla ZZP

Dobrowolne ubezpieczenia dla osób prowadzących działalność gospodarczą

Wszystkie osoby, które posiadają legalną pracę, zostają automatycznie ubezpieczone przez swojego pracodawcę na wypadek choroby (ziektewet-verzekering), ciąży (należy do ubezpieczenia wchodzącego w skład ziektewet), niezdolności do pracy (WAO bądź WIA-verzekering) oraz bezrobocia (WW-verzekering). Natomiast osoby prowadzące własną działalność gospodarczą mogą skorzystać z prawa do dobrowolnego ubezpieczenia od powyższych przypadków.

4 rodzaje ubezpieczeń dla ZZP

Spośród czterech dobrowolnych ubezpieczeń osoba może wybrać tylko te formy ubezpieczenia, które uważa za najodpowiedniejsze dla siebie, bądź też ubezpieczyć się na wypadek wystąpienia wszystkich przewidzianych okoliczności. W każdej chwili ma także możliwość anulowania ubezpieczenia bez terminu wypowiedzenia czy wzięcia innej formy ubezpieczenia. Także przy określaniu kwoty ubezpieczenia istnieje możliwość wyznaczenia stawki, na jaką dana osoba chce się ubezpieczyć, z tym, że kwota ta nie może przekroczyć maksimum dziennego wynagrodzenia uzyskiwanego z prowadzenia działalności gospodarczej. Składka ubezpieczenia jest pobierana co miesiąc i zostaje to potwierdzone fakturą. Dobrowolne ubezpieczenie znajduje się w ofertach wielu firm ubezpieczeniowych, a także UWV (Agencji Opieki Społecznej – Uitvoeringsinstituut Werknemers Verzekeringen). Dobrowolne ubezpieczenie w UWV obejmuje ubezpieczenie na wypadek choroby, ciąży oraz niezdolności do pracy. Aby w razie zaistnienia jednej z podanych sytuacji móc się ubiegać o otrzymanie zasiłku, należy opłacać składki na ubezpieczenie na wypadek choroby – ziektewet oraz WIA, a w przypadku osób pracujących jako pomoc (czy to w zakładzie państwowym jako alfa-hulp, czy w domach prywatnych) – także WW-verzekering, na wypadek utraty pracy. Z ziektewet osoba jest ubezpieczona na wypadek utraty otrzymywania dochodów w przypadku choroby. Jeśli osoba jest chora dłużej niż 2 dni, może się ubiegać o przyznanie jej zasiłku chorobowego. Długość otrzymywania zasiłku nie może przekraczać okresu 104 tygodni. Kwota zasiłku ustalana jest na podstawie dziennej stawki dochodów, jaką osoba otrzymywała przed chorobą, i stanowi 70% tej kwoty. W trakcie choroby osoba musi aktywnie brać udział w programie przygotowującym ją do powrotu do pracy (re-integratietraject). W tym czasie, w uzgodnieniu z lekarzem i doradcą zawodowym, osoba chora szuka takiej formy pracy, która pozwala jej powrócić na rynek pracy w wymiarze godzin, jaki jest ona w stanie wykonywać.

ZEZ-uitkering, czyli zasiłek macierzyński

W przypadku ciąży osoba posiadająca własną działalność gospodarczą może ubiegać się o przyznanie jej zasiłku macierzyńskiego. Osoba taka podlega zasadom przyznawania zasiłku macierzyńskiego zawartym w tzw. ZEZ-uitkering, który reguluje zasady dotyczące zasiłku macierzyńskiego dla osób prowadzących własną działalność, wykonawców wolnych zawodów (na przykład: freelancer, pomoc domowa, artysta). Aby otrzymywać zasiłek, należy wypełnić i wysłać odpowiedni formularz, który dostępny jest na stronie internetowej UWV (www.uwv.nl/particulieren/ziek-of-zwanger). Należy to zrobić 2-4 tygodnie przed planowaną datą rozpoczęcia otrzymywania zasiłku. Niezbędnymi dokumentami, jakie trzeba przedstawić UWV, są także: zaświadczenie o ciąży (zaświadczenie może wydać położna, ginekolog bądź lekarz rodzinny) oraz rozliczenie podatkowe za ostatni rok. Wysokość zasiłku zostanie naliczona na podstawie przychodów za ostatni rok podatkowy. Maksymalna wysokość zasiłku, która bez względu na dochody nie może być przekroczona w roku 2008, wynosi około 1300 euro.

WAZ-uitkering dla niezdolnych do pracy

Trzecią formą dobrowolnego ubezpieczenia jest ubezpieczenie na wypadek niezdolności do pracy dla osób prowadzących własną działalność (Wet Arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zelfstandigen – WAZ). Do 2004 roku WAZ był ubezpieczeniem obowiązkowym i osoby, które podlegały temu systemowi opieki społecznej, mogą w dalszym ciągu z niego korzystać, a w razie choroby ubiegać się o zasiłek (WAZ-uitkering). Od 1 sierpnia 2004 roku nastąpiła zmiana w tej formie ubezpieczenia, a WAZ został zastąpiony dobrowolnym ubezpieczeniem na wypadek choroby (Ziektewetverzekering oraz WIA-verzekering). Wszystkie osoby prowadzące własną działalność gospodarczą, które korzystały z zasiłku na wypadek niezdolności do pracy przed 2004 rokiem i na skutek poprawy stanu zdrowia lub wyjazdu za granicę bądź jeszcze innych przyczyn przestały dostawać zasiłek, mogą po spełnieniu szeregu warunków ponownie wystąpić o przyznanie WAZ-uitkering. Osoba, która nie ukończyła 65 lat i jest mniej niż w 75% niezdolna do pracy, może wystąpić o przyznanie jej zasiłku. Kwota zasiłku jest ustalana na podstawie przychodów, jakie otrzymywała osoba przed chorobą, ale nie wyższa niż minimalne wynagrodzenie. W przypadku osób, których wysokość zasiłku nie przekracza minimum socjalnego, istnieje możliwość ubiegania się o zapomogę. Równolegle z otrzymywaniem zasiłku istnieje także możliwość podjęcia pracy, jeśli stan zdrowia na to pozwala. Kwota zasiłku zostanie w takiej sytuacji wyliczona na podstawie uzyskiwanych w ten sposób dochodów. Osoby, które rozpoczęły własną działalność gospodarczą po 1 sierpnia 2004 roku, mogą wykupić WIA, które jest ubezpieczeniem gwarantującym otrzymywanie zasiłku w sytuacji, kiedy osoba prowadząca własną działalność na skutek wypadku czy choroby nie może więcej pracować. W przypadku osoby przewlekle chorej po 104 tygodniach otrzymywania zasiłku chorobowego lekarz UWV bądź doradca zawodowy doradzą danej osobie, jaki rodzaj pracy może ona jeszcze wykonywać, biorąc pod uwagę jej ograniczenia zdrowotne. Aby móc otrzymywać WIA, należy: być niezdolnym do pracy w 35% procentach, co określi lekarz, a kwota, jaką osoba może zarabiać z jej ograniczeniami zdrowotnymi, nie przekracza 65% kwoty, jaką otrzymuje osoba zdrowa z podobnymi kwalifikacjami i poziomem wykształcenia.

Świadczenia dla niepełnosprawnych

Wykaz świadczeń, na jakie mogą liczyć niepełnosprawni w Holandii

Holenderski system opieki społecznej przewiduje szereg dofinansowań dla osób niepełnosprawnych. Przedstawiamy dwie formy świadczeń: prawo społecznego wsparcia (Wmo) oraz zasiłek dla niepełnosprawnych (Wajong).

Prawo społecznego wsparcia

Wszelkie niezbędne zmiany mieszkaniowe, takie jak dostosowanie łazienki czy toalety do potrzeb niepełnosprawnego, instalacja windy czy przebudowa mieszkania, można przeprowadzić w porozumieniu z gminą, uzyskując dofinansowanie bądź zupełną refundację kosztów. Do 1 stycznia 2007 roku obowiązywało Prawo zaopatrzenia niepełnosprawnych (Wet voorzieningen gehandicapten – WVG), które regulowało wszelkiego rodzaju kwestie związane z ułatwieniem życia niepełnosprawnemu obywatelowi i normalnego funkcjonowania w społeczeństwie. Od 1 stycznia 2007 roku prawo to zostało zastąpione nową regulacją, nazywaną Prawo społecznego wsparcia (Wet maatschappelijke ondersteuning – Wmo). Organem odpowiedzialnym za przyznawanie dofinansowania jest fundacja gminna (het Gemeentefonds). Z tego względu, iż to gminy odpowiedzialne są za przestrzeganie Wmo, zasady przyznawania i uzyskiwania Wmo mogą być różne w poszczególnych rejonach Holandii i zależne od możliwości finansowych gminy oraz postanowień władz gminnych. Wmo jest adresowane dla osób niepełnosprawnych, chronicznie chorych oraz osób starszych, które ze względu na wiek mają ograniczenia fizyczne. Wmo przewiduje pomoc w następujących dziedzinach: pomoc domowa, dostosowanie domu do specyficznych potrzeb, wózek inwalidzki czy inne urządzenia pomagające w transporcie, karta do parkowania dla osób niepełnosprawnych. Gminy mają na celu pomoc osobom długotrwale chorym czy niepełnosprawnym, więc w przypadku tymczasowej, krótkotrwałej pomocy Wmo nie ma zastosowania. Na przykład w sytuacji, kiedy osoba ze złamaniem obu nóg potrzebuje na pewien czas wózka inwalidzkiego, aby móc się poruszać, nie uzyska pomocy z funduszu gminnego. Aby móc skorzystać z pomocy gminy w jednym z wyżej wymienionych wypadków, należy udać się do gminy odpowiadającej miejscu zamieszkania, gdzie zazwyczaj znajduje się specjalne okienko nazywane Wmo-loket. Tam należy wypełnić formularz, w którym oprócz standardowych pytań o adres i sofi-numer znajdują się także pytania o wysokość dochodów, aby gmina mogła wyliczyć kwotę, jaką osoba wnioskująca o dofinansowanie musi zapłacić z własnej kieszeni (tzw. eigen bijdregen). Wysokość kwoty, jaką należy samemu dopłacić do Wmo, zależy od wspólnych dochodów osoby wnioskującej oraz jej ewentualnego partnera. Wszelkie szczegółowe informacje związane z Wmo można otrzymać bezpośrednio w urzędzie gminy bądź pod bezpłatnym numerem telefonu 0800-8051.

Zasiłek dla młodych niepełnosprawnych – Wajong

Drugą formą świadczeń społecznych dla osób niepełnosprawnych jest Wajong. Specjalnie dla osób w młodym wieku, których dotknęło kalectwo, istnieje zasiłek na wypadek niezdolności do pracy młodych osób niepełnosprawnych, nazywany w skrócie Wajong (De Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening jonggendicapten). Należy spełnić wiele warunków, aby móc otrzymywać zasiłek, między innymi: niepełnosprawność nastąpiła przed 17. rokiem życia bądź osoba przed ukończeniem 30. roku życia na skutek kalectwa czy długotrwałej choroby nie jest w stanie pracować, ale studiuje. Cała lista warunków, jakie ubiegający musi spełnić, dostępna jest na stronie Agencji Opieki Społecznej (Uitvoeringinstituut Werknemers Verzekeringen – UWV), na którą odsyłamy wszystkich zainteresowanych tematem świadczeń społecznych dla niepełnosprawnych (www.uwv.nl/wajong). Należy podkreślić, że jak w wielu innych przypadkach, także w kwestii zasiłku dla niepełnosprawnych zawsze należy osobiście udać się do odpowiedniej instytucji i przedstawić osobistą sytuację, ponieważ prawo holenderskie przewiduje wiele możliwości odwołania się, a często osoby, wydawałoby się, nie spełniające warunków określających przyznanie zasiłku, mogą go w szczególnych sytuacjach otrzymywać. Wysokość zasiłku zostaje ustanowiona na podstawie stopnia niepełnosprawności, który określą lekarze i doradcy zawodowi UWV. Zasadą jest, że osoba musi być minimum w 25% niezdolna do pracy, aby móc ubiegać się o przyznanie jej Wajong. Maksymalna kwota zasiłku, którą otrzymują osoby zupełnie niezdolne do pracy, stanowi 75% obowiązującej stawki minimum wynagrodzenia dla młodzieży (minimum jeugdloon, inaczej nazywane Wajong grondslag). W zależności od stopnia niezdolności do pracy kwota ta będzie ulegała zmianom.

Zapomoga oraz korting dla niepełnosprawnych

Jeśli osoba otrzymująca Wajong nie posiada dochodów odpowiadających minimum socjalnego, wtedy może ona wystąpić o przyznanie jej zapomogi. Należy to zrobić równocześnie ze składaniem wniosku o przyznanie zasiłku dla niepełnosprawnych albo w ciągu 6 tygodni po otrzymaniu decyzji o przyznaniu Wajong. Istnieje także możliwość otrzymania wyższej kwoty zasiłku, jeśli osoba wymaga szczególnej opieki, na przykład ze strony pomocy domowej czy pielęgniarki. W takiej sytuacji kwota zasiłku może wynosić 85%, a nawet 100% Wajong-grondslag. Osoba otrzymująca zasiłek może także pracować w wymiarze godzin, na jaki pozwala jej niepełnosprawność czy choroba. Warto wiedzieć, że osoba otrzymująca Wajong ma także prawo do otrzymywania tzw. kortingu dla młodych niepełnosprawnych (de jonggehandicaptenkorting), który jest zwolnieniem z części podatku. W roku 2008 kwota tego kortingu wynosi 666 euro. Niepełnosprawny otrzymujący tylko Wajong od UWV dostaje zwrot kortingu od tej instytucji, natomiast osoby, które korzystają także z innych form pomocy, muszą same ubiegać się o zwrot bezpośrednio w urzędzie podatkowym (Belastigdienst). W przypadku osób, które pomimo niepełnosprawności pozostają aktywne zawodowo, także pracodawca może wystąpić o przyznanie kortingu dla swego pracownika, którego wartość będzie dołączana automatycznie do pensji. Pracodawca nie jest zobowiązany do śledzenia sytuacji osobistej swego pracownika i to na tym ostatnim ciąży obowiązek dopilnowania kwestii związanych z otrzymywaniem kortingu. Osoby, które w poprzednich latach z różnych przyczyn nie otrzymały zwrotu z urzędu podatkowego, mogą wciąż ubiegać się o zwrot należącego się im kortingu za ostatnie 5 lat, jeśli przez te lata niepełnosprawny otrzymywał Wajong bądź inny zasiłek. Czas składania wniosków o zwrot zaległego kortingu (maksimum 5 lat wstecz) upływa 31 grudnia 2008 roku. Każdą zmianę w stanie zdrowia osoby otrzymującej zasiłek należy zgłaszać w UWV, ponieważ poprawa bądź pogorszenie się stanu zdrowia mogą (ale nie muszą) mieć wpływ na wysokość otrzymywanego zasiłku. W przypadku osoby, której stan zdrowia się poprawił i na przykład może ona pracować w większym wymiarze godzin niż do tej pory, kwota zasiłku zostanie dopasowana do zaistniałych okoliczności. W przypadku osoby, której stan zdrowia się pogorszył i na przykład osoba ta nie jest w stanie w ogóle pracować albo może pracować mniejszą liczbę godzin, albo wymaga szczególnej opieki, co wiąże się z dodatkowymi kosztami – wysokość zasiłku może zostać podwyższona. W niektórych przypadkach stan zdrowia niepełnosprawnego nie ma wpływu na wysokość zasiłku, lecz i tak zmiany należy zgłaszać poprzez formularz zamieszczony na stronie UWV.

17 listopada 2008

Nauka holenderskiego za darmo

Sprawdź czy i Ty masz prawo do nieodpłatnego kursu integracyjnego? Kurs integracyjny (Inburgeringscursus) jest projektem, który ma celu naukę języka holenderskiego oraz wiedzy o społeczeństwie i orientacji na rynku pracy. Obowiązujące od 1998 prawo o integracji nowoprzybyłych (De Wet Inburgering Nieuwkomers – WIN) określa, dla kogo jest on obowiązkowy (uchodźcy, obcokrajowcy spoza EU), choć wszyscy obcokrajowcy, także Polacy, po spełnieniu określonych warunków, mogą także wziąć w nim udział. Podkreślić jednak nalezy, iz o udziale w kursie, osób nie objętych obowiązkiem integrowaniaży w kompetencji gminy i zalezy od mozliwości finansowych poszczególnych gmin. W przypadku Polaków wymagane jest zameldowanie w Holandii i sofi-nummer. Aby zapisać się na taki kurs, należy zgłosić się do urzędu gminy (gemeente) w miejscu zamieszkania. Właściwy kurs poprzedza badanie – Inburgeringonderzoek, które ma na celu jak najprecyzyjniejsze określenie planu nauki zainteresowanego. Najpierw odbywa się rozmowa wstępna (intakegesprek), w której należy spodziewać się testu ze znajomości języka niderlandzkiego oraz ogólnej wiedzy o Holandii. Po części pisemnej następuje część ustna, która w znacznej mierze dotyczy planów zawodowych zainteresowanej osoby, bo kurs ma na celu nie tylko naukę języka, ale przede wszystkim pomoc w znalezieniu pracy lub w przypadku osób pracujących– pomoc w podniesieniu kwalifikacji i poprawie sytuacji zawodowej. Gemeente może także zdecydować, aby zainteresowany uczestniczył w dodatkowych rozmowach w CWI (centrum voor werk en inkomen – odpowiednik polskiego biura pracy) oraz w szkole językowej (zazwyczaj jest to ROC – Regionaal Opleidings Centrum). Po wszystkich rozmowach gemeente sporządza raport (tzw. essessment rapport), który otrzymuje także zainteresowany, znajdują się w nim wytyczne dotyczące nauki, takie jak: obecny poziom znajomości języka oraz spodziewany poziom po ukończeniu kursu, cel nauki itd. Także list ze szkoły językowej o miejscu i terminie rozpoczęcia kursu zainteresowany otrzymuje pocztą. Podczas inburgeringscursus największy nacisk kładziony jest na naukę języka, wiedzy o społeczeństwie holenderskim (kultura, obyczaje, prawa i obowiązki) oraz orientację na rynku pracy (pomoc w znalezieniu pracy, a na życzenie zainteresowanego we współpracy z CWI organizacja testu dotyczącego orientacji zawodowej, porównanie dyplomów, porady). Podstawowy kurs integracyjny składa się z 600 godzin lekcyjnych rozłożonych w czasie 1-1,5 roku, co może się wahać w zależności od wcześniejszej znajomości języka. Inburgeringscursus jest w stu procentach refundowany przez urząd gminy. Opłaty za materiały edukacyjne zależą jednak od urzędu gminy. Przykładowo w Amsterdamie wszystkie materiały naukowe kursant dostaje bezpłatnie, natomiast w Hadze musi sam za nie zapłacić. Podobnie ma się sprawa z egzaminem końcowym, zwanym inburgeringexamen, którego koszt wynosi 270 euro. Przy pomyślnym zdaniu egzaminu kursant nie musi za niego płacić, w przeciwnym razie sam musi ponieść koszt ponownego przystąpienia. Najlepiej jest więc zasięgnąć informacji w najbliższym urzędzie gminy o inburgeringcursus. Ważne jest, aby dobrze zapoznać się z regulaminem uczestnictwa, ponieważ w razie niewywiązania się z zawartej z gemeente umowy należy liczyć się z grzywną. Należy przede wszystkim wziąć pod uwagę czas trwania kursu oraz rozkład zajęć, który może na przykład kolidować z pracą, podczas gdy warunkiem ukończenia kursu jest 80-procentowa frekwencja. Kurs jest szczególnie wart polecenia dla osób posiadających minimalną wiedzę z zakresu języka holenderskiego oraz norm i zwyczajów holenderskich. Jego wielką zaletą jest przy tym nauka w niepowtarzalnym, międzynarodowym towarzystwie. Ułatwienia dla mam: Urzędy gmin chcą zachęcić jak największą liczbę osób do uczestnictwa w ingurgeringscursus, dlatego wprowadziły także ułatwienia dla kobiet mających małe dzieci. Kursantki mogą liczyć na zwrot kosztów za opiekę nad dziećmi w czasie trwania lekcji.